Posts Tagged ‘Παραλία’

Η παράγκα του Ευάγγελου Λουίζου, 1973

Σεπτεμβρίου 10, 2017

Σε πρόσφατη συνάντηση στο Λονδίνο είχα την τύχη να συνομιλήσω με την Λένα Δραγούμη, σύζυγο του Μάρκου Δραγούμη. Ο Μάρκος Δραγούμης (1926-2011), ήταν Έλληνας αρθρογράφος και συγγραφέας και συνδεόταν με τον Γιώργο Σεφέρη μέσω της θείας του που ήταν παντρεμένη με τον Νομπελίστα ποιητή. Η κυρία Δραγούμη σήμερα ζεί στο Λονδίνο και έχει ιδρύσει στην Αθήνα την Στέγη Μάρκου Δραγούμη σε ένα παραδοσιακό αρχοντικό σπίτι στό κέντρο των Αθηνών (Μαιζωνος 38) στην μνήμη του Μάρκου Δραγούμη και των φιλελεύθερων ιδεών του. Το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών-Μάρκος Δραγούμης εστιάζεται στην Στέγη Μάρκου Δραγούμη.

Η οικογένεια Δραγούμη επισκέφθηκε την Αμμόχωστο το καλοκαίρι του 1973 σαν φιλοξενούμενη του Βαρωσιώτη ευπατρίδη Ευάγγελου Λουίζου. Η Λένα Δραγούμη έχει ευχάριστες αναμνήσεις απο την παραμονή της στο Βαρώσι. Η οικογένεια της διέμενε στο ξενοδοχείο Κίγκ Τζιώρτζ, δίπλα απο το καλοκαιρινό εξοχικό του Ευάγγελου Λουίζου , γνωστό σαν “η παράγκα του Λουίζου”.

IMG_0001

 

IMG_0003

Η παράγκα ήταν χτισμένη μεταξύ του ξενοδοχείου Κίγκ Τζιώρτζ και του παραθαλάσσιου κέντρου Ακταίον.

IMG_0004

IMG_0002

Αλλοι προσκεκλημένοι ήταν η χήρα του Σεφέρη, Μαρίκα, με την κόρη της Αννα Κρινού. Οι φωτογραφίες της παρούσας ανάρτησης είναι ευγενής παραχώρηση της κυρίας Δραγούμη.

 

Πολύτιμες πληροφορίες για την ζωή του Ευάγγελου Λουίζου μας παραθέτει ο ερευνητής/συγγραφέας Γιάγκος Κλεόπας ο οποίος ευγενικά παραχώρησε το παρακάτω αδημοσίευτο του σύγγραμμα. Γράφει ο Γιάγκος Κλεόπας:

Ο Ευάγγελος Λουίζος (1913-1993) είναι ο τελευταίος γόνος, ίσως της πιο εύπορης και παλιάς οικογένειας της Αμμοχώστου, με αριστοκρατική καταγωγή από τους Αγγελάτους της Κεφαλληνίας. Γεννήθηκε το 1913. Παππούς του ήταν ο Χατζηβαγγέλης Λοΐζου (1840-1909), Δήμαρχος 1879-1882, εισήγαγε τη μανταρινιά το 1870, εκ των ιδρυτών το 1900 και πρώτος διευθυντής του Ταμιευτηρίου Σαλαμίς. Πατέρας του ο Λούης Ε. Λουίζου (1877-1941). Ο Λούης άλλαξε το όνομα από Λοΐζου σε Λουίζου, ενώ αργότερα ο Ευάγγελος το μετέτρεψε σε Λουίζος. Μητέρα του η Κλειώ Δ. Δημητρίου από γνωστή οικογένεια της Λάρνακας, η οποία πέθανε 40 μέρες μετά τον τοκετό στη Λευκωσία, σε ηλικία γύρω στα 27, και έτσι ο Ευάγγελος δεν γνώρισε μητέρα.

Αρχές της δεκαετίας του 1930 ο Ευάγγελος σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και συνέχισε τις σπουδές του στο Λονδίνο, αλλά ουδέποτε άσκησε το δικηγορικό επάγγελμα, παρόλο που διατήρησε το γραφείο του πατέρα του στην περιοχή των Δικαστηρίων. Ο Ευάγγελος ήταν μεγαλοκτηματίας και επίσης ασχολείτο με την αγελαδοτροφία και την παραγωγή γάλακτος.

Εφημερίδα του Νοεμβρίου 1936 μας πληροφορεί: «Ο πλήρης μέλλοντος νέος δικηγόρος κ. Ευάγγελος Λ. Λοΐζου και η αβρά Δνις Αλίκη Δ. Σολωμονίδου έδωσαν αμοιβαίαν υπόσχεσιν γάμου». Ο αρραβώνας διαλύθηκε ύστερα από μερικά χρόνια. 25 περίπου χρόνια αργότερα, το 1962, ο Ευάγγελος παντρεύτηκε την κατά πολύ νεότερή του Γερμανίδα ζωγράφο Astrid Nehrig, όμως ο γάμος δεν κράτησε πολλά χρόνια.

Το 1937 φοίτησε με τον Οδυσσέα Ελύτη στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών της Κέρκυρας. Το 1940 κατετάγη στον ελληνικό στρατό και πολέμησε στο αλβανικό και μακεδονικό μέτωπο. Μετά τη γερμανική κατοχή, υπηρέτησε ως εθελοντής στον αγγλικό στρατό, στη Μέση Ανατολή και στη Βόρειο Αφρική, και εκτελούσε καθήκοντα συνδέσμου μεταξύ του ελληνικού και του αγγλικού στρατού.

Ο ευπατρίδης, κοσμοπολίτης, μαικήνας Ευάγγελος Λουίζος έγινε γνωστός τόσο στην πόλη του όσο και ανά το παγκύπριο για την εκκεντρικότητα, τις ιδιορρυθμίες, την αριστοκρατική ιδιοσυγκρασία, αλλά και για την αξιόλογη προσφορά του στον πολιτισμό και την ανάπτυξη της Αμμοχώστου.

Υπήρξε μέλος της Ανόρθωσης για πολλές δεκαετίες. Το 1957 ιδρύεται η Εταιρεία Φίλων και Ερευνητών της Αμμοχώστου με πρωτοβουλία των Ανδρέα Πούγιουρου, Γιάννη Αναγνωστοπούλου, Ευάγγελου Λουίζου, Μήτσιου Μαραγκού, Κώστα Κύρρη, Παναγιώτη Κυδωνοπούλου, Γιώργου Φιλίππου-Πιερίδη και άλλων, με σκοπό την προαγωγή της ιστορικής έρευνας και γενικότερα την προβολή του πολιτισμού της Αμμοχώστου. Ο Ευάγγελος ήταν πρόεδρος του Οργανισμού Αναπτύξεως και Προόδου Πόλεως και Επαρχίας Αμμοχώστου, όπως μας θυμίζει ο Αντώνης Ηλιάκης: «και έμμισθος γραμματεύς ήμουν εγώ, με ηγεμονικό μηνιάτικο δέκα λιρών – σοβαρό ποσό τότε [δεκαετία 1950], αφού πλήρωνα τρεις λίρες μηνιαίως για δικό μου δωμάτιο». Άλλα μέλη της επιτροπής ήταν ο Μήτσος Μαραγκός, ο Μιχαήλ Μοντάνιος, ο Πόπας Κλεόπας, ο Πρόδρομος Παπαβασιλείου, ο Χαρίλαος Παντελίδης, ο Τάκης Γεωργίου κ.ά.

Ασχολήθηκε με ιστορικές έρευνες και ίδρυσε το 1966, με προτροπή του Σεφέρη, τον εκδοτικό οίκο Les editions L’ Oiseau με αξιόλογες εκδόσεις, όπως Το Μονόγραμμα του Οδυσσέα Ελύτη, που τυπώθηκε για πρώτη φορά στις Βρυξέλλες το 1971, απευθείας από φωτοτυπημένο χειρόγραφο, με την υπογραφή του ποιητή και με επιμέλεια του Jos Adam. Ο οίκος εξέδιδε κυπρολογικά κυρίως βιβλία, πολλά από τα οποία δώριζε σε ευρωπαϊκές βιβλιοθήκες. Επανέκδωσε το μεσαιωνικό Xρονικό του Λεοντίου Mαχαιρά, τον Etienne de Lusignan, Description de toute lile de Cypre, τον Camille Enlart,  Lart gothique et la Renaissance en Chypre κ.ά. Το τελευταίο μεγάλο έργο που είχε αναλάβει πριν την εισβολή ήταν οι 12 τόμοι του έργου του de Mas Latrie που αφορά την ιστορία της μεσαιωνικής Κύπρου. Πολλά από τα πολύτιμα αυτά βιβλία έμειναν στο λιμάνι της Αμμοχώστου κατά την εισβολή του 1974 και άλλα στο Βέλγιο όπου γινόταν η εκτύπωση.

Ο ίδιος συνέγραψε συλλογή ποιημάτων, αρχικά πολυγραφημένη με τίτλο Ραψωδίες – Δύο  ή Τα Ποιήματα του Σολωμού Χατζηστυλλή (ψευδώνυμο), που το 2016 εκδόθηκε με τον τίτλο Σχέδιο για έξι Ραψωδίες, με πρωτοβουλία της Κλειώς Γ. Χατζηκώστα (εξαδέλφης του Ευάγγελου) και επιμέλεια του Πολύβιου Νικολάου. Έγραψε και επιστημονικές μελέτες:  Ανέκδοτοι Επιστολαί του δραγομάνου της Κύπρου Χατζηγεωργάκη Κορνεσίου, ΚΕΕ, Επετηρίς IV 1970-1971, και Ανέκδοτα Γράμματα (1779-1793) του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Χρυσάνθου, 1972.

 

Ήταν υπερήφανος για την επτανησιακή καταγωγή του και κατέβαλε πολλές προσπάθειες να εντοπίσει και καταγράψει λεπτομέρειες. Oι έρευνες που διεξήγαγε στο Κρατικό Αρχείο Βενετίας και στα αρχεία της Κέρκυρας έφεραν στο φως πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αλληλογραφία του προγόνου του, Παναγή Αγγελάτου από την Άσσο της Κεφαλληνίας, Προξένου της Επτανήσου Πολιτείας και γιατρού στη Λάρνακα, με τον πρόεδρο της Γερουσίας της Επτανήσου Πολιτείας κόμη Αντώνιο Κομούτο το 1806 και με τον Γραμματέα της Επτανήσου Πολιτείας (από το 1803) και αργότερα Κυβερνήτη της Ελλάδας (1828-1831) κόμη Ιωάννη Καποδίστρια (με καταγωγή από την Κύπρο από πλευράς της μητέρας του Αδαμαντίνας Γονέμη).

Ο Ευάγγελος Λουίζος αναφέρεται στα έργα πολλών Ελλήνων λογοτεχνών, σε μερικά μάλιστα πρωταγωνιστεί ή είναι ο ήρωας. Γράφει ο Ευριπίδης Κλεόπας: «Ο Ανδρέας Καραντώνης τον αποκαλεί «Κύπριο πατριώτη, συνειδητό Έλληνα». Ο Αριστείδης Κουδουνάρης λέει ότι ο Ευάγγελος Λουίζος είναι ο ηγέτης της Κύπρου, χωρίς να έχει κανένα αξίωμα για να το κάνει αυτό. Στο ημιτελές μυθιστόρημα του Γ. Σεφέρη «Βαρνάβας Καλοστέφανος», πρωταγωνιστής είναι ο Ευάγγελος Λουίζος. Αναφέρεται επίσης στα «Τετράδια Ημερολογίου» του Γιώργου Θεοτοκά, ενώ πρωταγωνιστεί και στην «Ιερά Οδό» του Θεοτοκά, καθώς ο άνθρωπος με το ταξί που πάει για να καταταγεί στο μέτωπο, δεν είναι άλλος από τον Ευάγγελο Λουίζο. Στο ποίημα του Γ. Σεφέρη «Έγκωμη», είχε άμεση συμμετοχή, όπως άλλωστε γίνεται φανερό από την αλληλογραφία τους. Ανέκδοτα ποιήματα του Οδυσσέα Ελύτη, αφιερωμένα στον Ευάγγελο. «Προς τον Ευάγγελον Λουίζον ευρισκόμενον εν Αμμοχώστω»… Για να μην αναφερθώ στο έργο νεό­τερων συγγραφέων όπως η Νίκη Μαραγκού. [Είναι ο πάνθηρας ζωντανός;]. Κατά τον Γιώργο Ευστρατιάδη, ο Ευάγγελος Λουίζος, είναι ο ευγενής ευπατρίδης και ελληνολάτρης, που δεν υπήρξε ούτε ποιητής, ούτε συγγραφέας ούτε καν ερευνητής. Ήταν ο αρχοντάνθρωπος του πνεύματος, ο αριστοκράτης της διανόησης».

Ανέπτυξε στενή φιλία με τους  Ελύτη και Σεφέρη, τους οποίους φιλοξένησε αρκετές φορές στο περίφημο αρχοντικό του στην οδό Ηρακλέους 14 και στην ΠαράγκαBungalow), το εξοχικό στην ωραία παραλία της πόλης. Ήταν επίσης φίλος και συνδεδεμένος με τον Κατσίμπαλη, τον Θεοτοκά και πολλούς άλλους Έλληνες και ξένους κορυφαίους πνευματικούς ανθρώπους.

Μετά την εισβολή, βρέθηκε πρόσφυγας στη Λευκωσία και για μια δεκαετία (1974-1984) εργάστηκε ως Πολιτιστικός Ακόλουθος στην Ελληνική Πρεσβεία, θέση στην οποία υπηρέτησαν και αξιόλογες μορφές των ελληνικών γραμμάτων. Το τελευταίο διάστημα της πολυκύμαντης και πολυσήμαντης ζωής του, ο Ευάγγελος ζούσε σε κακή κατάσταση υγείας, περιορισμένος στο διαμέρισμα της οδού Σπύρου Λάμπρου 1 και λεωφόρου Δημοσθένη Σεβέρη.

Στις 17.3.1993, ο άρχοντας αυτός της Αμμοχώστου, αλλά και πρωτεργάτης των γραμμάτων και των τεχνών, άφησε την τελευταία του πνοή, μακριά από την αγαπημένη του Αμμόχωστο, όπου εκείνος και οι πρόγονοί του έζησαν εποχές ευμάρειας και δόξας, ενώ παράλληλα πρόσφεραν πολλά και σημαντικά στην πόλη  τους. Τάφηκε στο κοιμητήριο του χωριού Φικάρδου, αντί στον εντυπωσιακά ωραίο, μαρμάρινο τάφο-μνημείο της οικογένειας στην Αμμόχωστο.

ΣΕΦΕΡΗΣ, ΕΛΥΤΗΣ  κ.ά.

Πιο γνωστός, όμως, ο Ευάγγελος υπήρξε χάρη στην εγκάρδια φιλία που τον συνέδεε του με τους νομπελίστες Έλληνες ποιητές Σεφέρη και Ελύτη, αλλά και με πολλούς άλλους γνωστούς Έλληνες και ξένους λογίους, συγγραφείς, καλλιτέχνες κλπ. Τους φιλοξενούσε στο σπίτι του και τους ξεναγούσε σε διάφορα ενδιαφέροντα σημεία της Κύπρου.

Γράφει ο Θεοδόσης Νικολάου: «Η πόλη μας είχε την ευτυχία και τη χαρά να φιλοξενήσει σημαντικούς πνευματικούς ανθρώπους, κι ανάμεσα σε πολλούς άλλους, τους ποιητές Γιώργο Σεφέρη και Οδυσσέα Ελύτη. Καλεσμένοι στην Κύπρο από το φίλο τους κ. Ευάγγελο Λ. Λουίζο έμειναν στο «σπίτι που πάει να γίνει φυτό», όπως έγραψε ο Σεφέρης, για το ωραίο αρχοντικό της οδού Ηρακλέους. Το γεγονός έχει μεγάλη σημασία, γιατί καρπός αυτής της παραμονής είναι τα ποιήματα του Σεφέρη «…Κύπρον, ου μ’ εθέσπισεν…» ή όπως αργότερα, δυστυχώς, μετονόμασε το βιβλίο του «Ημερολόγιο Καταστρώματος Γ΄», που αναφέρονται στον κόσμο της Κύπρου. Αλλά και στον Ελύτη ανιχνεύουμε τις εμπειρίες της Κύπρου όπως στη «Μαρία Νεφέλη» και σε άλλα του κείμενα».

Σεφέρης  

Ο Λουίζος και ο Σεφέρης πρωτογνωρίστηκαν τη δεκαετία 1930, όταν ο πρώτος σπούδαζε στην Αθήνα. Ξανασυναντήθηκαν στην Αίγυπτο κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ως διπλωμάτης, ο Σεφέρης ταξίδεψε σε πολλές χώρες, όπως την Τουρκία, το Λονδίνο, τον Λίβανο, τη Συρία, το Ιράκ και την Ιορδανία, μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Στις 6 Νοεμβρίου 1953,  πραγματοποίησε την πρώτη του επίσκεψη στην Κύπρο, η οποία διήρκεσε 34 μέρες. Ο Λουίζος είναι ο άνθρωπος που παρακίνησε τον Σεφέρη να επισκεφθεί την Κύπρο, τον φιλοξένησε και τον ξενάγησε σε πολλά πολιτιστικά μνημεία – κυρίως την Έγκωμη και τη Σαλαμίνα, όπου ο Σεφέρης εντυπωσιάστηκε από τη φυσική ομορφιά και τα αρχαιολογικά μνημεία, που τα εξυμνεί σε πολλά ποιήματά του. Επίσης ήλθε σε επαφή με τους ντόπιους κατοίκους και έπαιρνε σημειώσεις για την κυπριακή διάλεκτο. Δήλωσε ότι βρήκε έθιμα που μόνο από παιδί είχε γνωρίσει. Έβγαλε 145 φωτογραφίες ναών, αρχαιοτήτων, μνημείων, προσώπων, τοπίων, χωριών και πόλεων. Όταν το 1953 ο Σεφέρης επισκέφθηκε την Έγκωμη με τον Λουίζο, έγραψε το ποίημα Έγκωμη στη συλλογή του Κύπρον, ου μ’ εθέσπισεν… Ακολούθησαν ταξίδια τον Σεπτέμβριο του 1954 και τον Σεπτέμβριο του 1955, οπότε επίσης φιλοξενήθηκε από τον Λουίζο για λίγες βδομάδες, και μια σύντομη επίσκεψη το 1969 (έφθασε στη Λεμεσό με το πλοίο Απολλώνια).

Σημαντική είναι και η αλληλογραφία μεταξύ Σεφέρη και Λουίζου, μέρος της οποίας έχει δημοσιευτεί σε βιβλία, π.χ. Φώτης Δημητρακόπουλος, Σεφέρης, Κύπρος, επιστολογραφικά και άλλα, 2000. Στο βιβλίο αυτό υπάρχουν και πολλές φωτογραφίες του Σεφέρη και του Λουίζου από τις περιοδείες τους στην Κύπρο (στο εξώφυλλο η φωτογραφία του Σεφέρη με τον Λουίζο στον Αγιο Ιλαρίωνα το 1953) καθώς και κείμενα για το αρχοντικό του Λουίζου, τον έρωτά του με την Astrid Nehrig, κάποια έργα του,  και πληροφορίες από τα ταξίδια του Σεφέρη στην Κύπρο.

Τον Αύγουστο 1954 ο Σεφέρης αρχίζει να γράφει το μυθιστόρημά του Βαρνάβας Καλοστέφανος, που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, το οποίο διαδραματίζεται στην Κύπρο με πρωταγωνιστή τον Λουίζο. Αλλά και στο ποιητικό του έργο εμπλέκεται ο Λουίζος μερικές φορές.

Ο Σεφέρης αποκαλούσε τον αρχοντάνθρωπο του Βαρωσιού «μάστρο». Ο Λουίζος ήταν η αιτία που ο Σεφέρης αγάπησε τόσο πολύ την Κύπρο, σαν δεύτερη πατρίδα του. Τη δεκαετία του 1950, αλλά και όταν ήταν Πρέσβης της Ελλάδας στο Ηνωμένο Βασίλειο, την περίοδο πριν από τις συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου, ασχολήθηκε με το Κυπριακό. Η αγάπη του για την Κύπρο εκφράζεται με διάφορους τρόπους σε πολλά ποιήματά του (τα κυπριακά ποιήματα), καθώς και στα ημερολόγια και την αλληλογραφία του.

Ελύτης

Το 1937, την εποχή του δικτατορικού καθεστώτος Μεταξά, ο Ευάγγελος Λουίζος και ο Οδυσσέας Ελύτης συνυπηρέτησαν για 9 μήνες στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών στο Παλαιό Φρούριο της Κέρκυρας («απομονωμένος επάνω στο Φρούριο», γράφει ο Ελύτης στα Ανοιχτά χαρτιά). Η φιλία τους διατηρήθηκε για πολλά χρόνια. Σε διάφορα βιβλία για τον Ελύτη συχνά αναφέρεται και ο Λουίζος, μαζί με άλλους φίλους του Ελύτη, όπως ο Lawrence Durrell, ο Εμπειρίκος, ο Καραγάτσης, ο Κερκυραίος λόγιος και δημοσιογράφος Κώστας Δαφνής και άλλοι σημαντικοί άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών. Μάλιστα ο Λουίζος, «ο νεαρός εύπορος δικηγόρος από την Αμμόχωστο» χρηματοδότησε το περιοδικό Τα Νέα Γράμματα, γύρω από το οποίο ήταν συγκεντρωμένοι πολλοί λόγιοι που αργότερα ονομάστηκαν «γενιά του ’30».

Χρόνια αργότερα ο Ευάγγελος φιλοξένησε τον Ελύτη όταν επισκεπτόταν την Κύπρο, στο αρχοντικό του. Εκεί εμπνεύστηκε και εργάστηκε για τις ποιητικές συλλογές του Μαρία Νεφέλη, Το Φωτόδεντρο και η δέκατη τέταρτη Ομορφιά και Το Μονόγραμμα.

Άλλοι

Πέρα τους δύο μεγάλους νομπελίστες ποιητές, ο Λουίζος διατηρούσε, από τα νιάτα του, φιλικούς δεσμούς και με πολλούς άλλους ανθρώπους των γραμμάτων από την Ελλάδα, όπως ο Κατσίμπαλης, ο Καραντώνης, ο Αντωνίου, ο Γ. Π. Σαββίδης, ο Θεοτοκάς. Από τη δεκαετία του 1930 αποτελούσε μέλος του κύκλου του λογίου Κατσίμπαλη (όπως και ο Σεφέρης). Υπήρξε συνδαιτυμόνας σε πολλές «κρασοκατανύξεις» (με πρωταγωνιστή τον Κατσίμπαλη) και συναναστρεφόταν με όλους αυτούς, όπως μαρτυρούν και οι έξι επιστολές του προς τον συνομήλικό του Καραντώνη, που δείχνουν τη φιλία τους και την εκτίμηση που τρέφει για τον γνωστό κριτικό. Θεωρεί ότι αυτός συνέβαλε στην καθιέρωση του Σεφέρη και του Ελύτη, και  διαδραμάτισε καίριο ρόλο στην απονομή σε αυτούς του βραβείου νομπέλ. Σε επιστολή του το 1963 ο Ευάγγελος γράφει χαρακτηριστικά: «Βέβαια τώρα θα βγουν πολλοί κοκόροι αλλά ο προφήτης του ποιητή ένας είναι». Διατηρούσε επίσης φιλικές σχέσεις με πολλούς ξένους ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών στην Κύπρο, Αγγλία, Ελλάδα, Ιταλία, κλπ.

 

Advertisements

Αποψη του λιμανιού από τους βράχους του Κωνστάντια

Μαΐου 21, 2017

IMG_0001

Αποψη του λιμανιού από τους βράχους του Κωνστάντια. Φωτογραφικό δελτάριο του Τάκη Μουρέττου, μέσα της δεκαετίας του 1950.

Το μοντέρνο στην Αμμόχωστο…Δημοτικό κέντρο Αλάσια 1954

Σεπτεμβρίου 24, 2016

Το μοντέρνο κίνημα της αρχιτεκτονικής που εμφανίστηκε στην Ευρώπη στην διάρκεια του μεσοπολέμου άφησε την σφραγίδα του και στην Κύπρο με αξιόλογα κτίρια να κτίζονται και στην Αμμόχωστο.

Το οπλισμένο σκυρόδεμα κυριαρχεί ως το κατ’ εξοχήν υλικό του μοντέρνου κινήματος στην αρχιτεκτονική. Στην Αμμόχωστο έχουμε έργα όπως το Δημοτικό κέντρο Αλάσια (στην γωνία της Ιπποκράτους) του αρχιτέκτονα Σταύρου Οικονόμου, το ξενοδοχείο Ασπέλια των Ι&Α Φιλίππου, το Δικαστικό μέγαρο των Ζεμπύλα και Κυθραιώτη καθώς και το ξενοδοχείο Grecian από τον Νεοπτόλεμο Μιχαηλίδη.

Δύο ωραίες φωτογραφίες της συλλογής χρονολογούνται το 1954 και είναι μέρος ενός άλμπουμ που πάρθηκε από ένα Αγγλο στρατιώτη που παραθέρισε στην Αμμόχωστο.

img_0005

img_0006

Οι φωτογραφίες δείχνουν ένα Αλάσια από μια διαφορετική άποψη από την συνήθη που είχαμε την δεκαετία του 1970. Η παραλία δεν έχει παρουσιάσει διάβρωση, καθώς και η ανάπτυξη ακόμα είναι μικρή και έτσι το κτίριο φαίνεται κτισμένο σε ένα ανοικτό χώρο.

img_0007

Μεταγενέστερα, το Αλάσια φαίνεται σαν ένα μέρος της πλήρως οικοδομημένης παραλίας.

Δεν υπάρχουν ακριβείς πληροφορίες για το πότε ακριβώς κτίστηκε το Αλάσια. Στο αρχείο της  συλλογής βρίσκεται και ένα ταχυδρομικό δελτάριο με ημερομηνία 14 Νοεμβρίου 1946 το οποίο φέρει την σφραγίδα “Andreas Soteriou-Municipal Pavilion”.

img_0004

Ίσως ο γνωστός φωτογράφος να είχε κάποια επαγγελματική σχέση με το Δημοτικό κέντρο.

Το μικρό ψαρολίμανο της Γλώσσας

Ιουλίου 24, 2016

Σε παλιότερα χρόνια υπήρχε μια ξεχωριστή μικρή κοινότητα που ζούσε φτωχικά κοντά στην θάλασσα: οι ψαράδες. Ζούσαν σε φτωχικές παράγκες, στην περιοχή της Γλώσσας, με πολύχρωμα γεράνια στις αυλάδες τους. Οι παλαιότερες γνωστές φωτογραφίες βρίσκονται στο αρχείο της συλλογής και έχουν δημοσιευτεί στην ανάρτηση Θαλάσσια μπάνια στο Βαρώσι, 1914 περιοχή Γλώσσας, οικογένεια Lucie-Smith .

Η Αγνή Μιχαηλίδη αναφέρει και ορισμένους μανιώδεις ερασιτέχνες, όπως τον Γεώργιο Χατζηπέτρο και τον Κοντόραχο. Ο φίλος του ιστολογίου, Γιώργος Σάββα από τον Αγιο Μέμνωνα κατάγραψε τις θύμησες του:

Περί το έτος 1960 στην παραλία μεταξύ Ναυτικού Ομίλου Αμμοχώστου και ξενοδοχείου Κωνστάντια υπήρχε μόνον μία παράγκα όπου με την ανατολή του ηλίου μαζευόντουσαν όλοι οι ψαράδες μετά τον γυρισμό τους από το πέλαγος , ξεψάριζαν και άπλωναν τα δίκτυα τους στα διπλανά παλλούκια για να στεγνώσουν και να ράψουν τις μεγάλες τρύπες. Ακολουθούσε η υπέροχη πρωινή ψαρόσουππα την οποίαν είχαμε την τύχη να γευτούμε με τον φίλο Μιχαλάκη Ηλία, αυτόν που κάνει την διαδρομή Απόστολος Ανδρέας -Αμμόχωστος «αλέ-ρετούρ»….Πάμε μου λέει ο Μιχαλάκης να κάνουμε πλάκα τους ψαράδες ….-Αού-αού μούκρισε ο Μιχαλάκης 2-3 φορές σαν σκύλλος έξω από την ψαράδικη παράγκα…-Πίσω ρε παλιόσκυλλε φώναξε ένας από τους ψαράδες…Ευτυχώς δεν μας καμάκωσαν , αντ΄αυτού μας πρόσφεραν πρωινή ψαρόσουππα…..Ο πατέρας του μεγάλου Πανίκκου Ιακώβου όταν έφυγε από την φτωχική ψαράδικη παράγκα έκτισε σπίτι λίγο πιό πάνω κοντά στον Ναυτικό Όμιλο , ο Τσιλλάρας έκτισε το σπίτι του έξω αό το ΓΣΕ, στην βόρεια μεριά Ο Νικόλας ο ψαράς , ο παππούς του Φιρφιρή( Γιάννη Μεντώνη) , ο Λίμπουρας και ο Ουσουνής του Κρίκκου μετακόμισαν στον Άγιο Μέμνωνα. Από το 1960 αρχίζει να αναπτύσσεται ραγδαία η Τουριστική περίοδος

Στην παρούσα ανάρτηση παρατίθενται μια σειρά φωτογραφιών και φωτογραφικών δελταρίων μεταξύ του 1948-1964 που δείχνουν στιγμιότυπα μιάς ωραίας και τώρα χαμένης εποχής.

IMG_0002

Το πρωινό ξεκίνημα (δεκαετία 1950)

 

 

 

 

 

 

 

 

IMG_0007

Ψαράς (αρχές δεκαετίας 1960)

IMG_0008

Ψαράς (αρχές δεκαετίας 1960)

Η γιορτή του Κατακλυσμού…τα παραπήγματα μπροστά απο το King George 1948

Ιουνίου 19, 2016

Το πανηγύρι του Κατακλυσμού στο Βαρώσι γινόταν στην ακροθαλασσιά. Στις αρχές του προηγούμενου αιώνα γινόταν στην περιοχή που σήμερα είναι κτισμένο το ξενοδοχείο Κωνστάντια. Αργότερα, και καθώς ο πληθυσμός αυξανόταν ο χώρος επεκτάθηκε και πιο νότια. Οι καλύβες και παραπήγματα του κατακλυσμού απεικονίζονται σε ένα φωτογραφικό δελτάριο του Ανδρέα Σωτηρίου το 1948.

IMG_0007

Οι καλύβες του κατακλυσμού μπροστά από το Κίγκ Τζιώρτζ (Φωτογραφικό δελτάριο Ανδρέα Σωτηρίου 1948)

 

Οι πραματευτάδες συγκεντρώνονταν από την προηγούμενη μέρα και ενοικίαζαν χώρο από το δημαρχείο. Το 1899 η ταρίφα ήταν 9 γρόσια για κάθε τέσσερεις υάρδες πρόσοψης στην θάλασσα. Το 1909 η τιμή είχε ήδη ανέβει στο ένα σελίνι.

Το πανηγύρι δεν ήταν εμπορικό και πωλούνταν κυρίως οπωρικά, δηλαδή σουτζιούκκος, λοκκουμάδες, σιάμισιη, ξηροί καρποί, γλυκίσματα καθώς και τα πρώτα καλοκαιρινά φρούτα. Στα πιο πρόσφατα χρόνια πρωτοστατούσε ο ξακουστός λοκκουματζής Καρνέρας (Νικόλαος Καρνέρας …ο γνωστός λοκκουματζιής του Βαρωσιού). Η Αγνή Μιχαηλίδου αναφέρει ότι οι Βαρωσιώτες είχαν κάπως δύσκολο ταξίδι προς την θάλασσα, λόγω του ότι ο δρόμος ηταν ολο χώματα και άμμους και τα μεν αμάξια εχώνοντο ως την μέση των τροχών τους στα χώματα, οι δε πεζοί ίσαμε τους αστραγάλους μέσα σε αγκάθια και πέτρες, οπου αφθονούσαν σαύρες, κουρκουτάδες, χαμουλιοί και άλλα ερπετά. Αν ήταν τυχεροί έβρισκαν όταν εφταναν, μια καρέκλα κάτω από τις πρόχειρες καλύβες και ξεκουράζονταν πίνοντας μια λεμονάδα. Αν όχι κάθονταν στην άμμο για να φάνε το βράδυ συνοδεύοντας το φαγητό που έφερναν μαζί τους με ούζο και γκαζόζες από τα καφενεία.

Ένα άλλο έθιμο ήταν οι βαρκάδες με μικρές ψαράδικες βάρκες, καθώς και τα τσιαττίσματα. Η επιστροφή άρχιζε κατά το σούρουπο και αργά έφθαναν στο σπίτι, κατάκοποι, σκονισμένοι, αλλά ικανοποιημένοι ότι έκαμαν και φέτος τον κατακλυσμό.

.

Η Νέα Αμμόχωστος εχει γίνει ενα μίνι Μαιάμι…εχει ενα κέντρο Beachcomber

Φεβρουαρίου 28, 2016

Ο δημοσιογράφος Horace Sutton σε ανταπόκριση του τον Ιούνιο του 1974 σχετικά με τις ταραχώδεις συνθήκες της Κύπρου αναφέρεται εκτεταμένα στην ραγδαία ανάπτυξη της Νέας Αμμοχώστου, το ανοιγμα του ξενοδοχείου Γκόλτεν Σάντς και πώς, λόγω αυτής της ανάπτυξης, η πόλη εχει γίνει ενα Μίνι Μαιάμι.

Αναφέρεται δε και στο κέντρο Beachcomber οπου κάποιος μπορί να γευματίσει κάτω απο την ψάθινη στέγη φορώντας το μαγιό του!.

IMG1

Η παρακάτω φωτογραφία (του 1969) παραθέτει σε πρώτο πλάνο το Ναυτικόν Κέντρον Beachcomber που ανήκε στον Ευάγγελο Πέτρου. Πιό πίσω διακρίνονται το κέντρον Καλαμιές (του Παναγιώτη Σταύρου) και πιό πίσω η πολυκατοικία Riviera.

Απέναντι απο το Riviera, το γνωστό εστιατόριο/σουβλατζίδικο του Τζιουμπή!.

Παραλιακό μέτωπο Αμμοχώστου 1973

Νοέμβριος 21, 2015

Το 1973 ο διάσημος φωτογράφος Edmund Nagele πήρε φωτογραφίες του παραλιακού μετώπου της Αμμοχώστου απο την οροφή του ξενοδοχείου Ασπέλια. Οι φωτογραφίες χρησιμοποιήθηκαν σαν μέρος σειράς φωτογραφικών δελταρίων που εκδόθηκαν το 1973 απο την εταιρία Mona. Ηταν ίσως η τελευταία σειρά φωτογραφικών δελταρίων που εκδόθηκε πρίν την κατάληψη της πόλης απο τους τούρκους το 1974.

Ο Edmund Nagele φωτογράφισε το ίδιο οπτικό πεδίο κατά την διάρκεια της ημέρας αλλά και κατά την διάρκεια της νύκτας. Το αποτέλεσμα μια πολύ ωραία ατμοσφαιρική άποψη της παραλίας και ίσως ο μόνος γνωστός συνδυασμός δελταρίων με το ίδιο θέμα σε φώς και σκοτάδι.

 

IMG_0007

Ηλιόλουστη Άποψη

IMG_0001

Βραδυνή άποψη

Σε πρώτο πλάνο διακρίνεται το ξενοδοχείο Κίγκ Τζιώρτζ και στο βάθος είναι ορατά τα φώτα στην Δερύνεια.

Ο Edmund Nagele μάς άφησε και άλλες ωραίες πανοραμικές απόψεις του παραλιακόυ μετώπου. Η σειρά του παρατίθεται πιο κάτω ξεκινώντας νοερά απο το ξενοδοχείο Κωνστάντια και προχωρώντας προς τον Αγιο Μέμνωνα (βόρεια προς νότια).

IMG_0008

 

IMG_0006

IMG_0003

IMG_0002.jpg

Στην ίδια σειρά υπάρχουν και απόψεις της παραλίας από νότο πρός Βορρά.

 

IMG_0005

 

IMG_0004

“Θυμούμαι την μυρωθκιάν της σχεδίας…”

Αύγουστος 1, 2015

Η φωτογραφία μιάς κυρίας που λιάζεται πάνω στήν σχεδία με φόντο το ξενοδοχείο Κίγκ Τζιώρτζ μου θύμισε την πρώτη φορά που κατάφερα να ανεβώ στην σχεδία και να ξαπλώσω πριν να αρχίσω τις βουτιές “στα βαθκιά”. Θυμούμαι την μυρωδιά της αρμύρας πάνω στα φουσκωμένα με νερό ξύλα της σχεδίας.

Η σχεδία σε διαφημιστικό φυλλάδιο της δεκαετίας του 1960

Η σχεδία σε διαφημιστικό φυλλάδιο της δεκαετίας του 1960

Σάν μικρό παιδί το κολύμπι μέχρι την σχεδία ηταν μεγάλος πόθος και στόχος αλλά η μακαρίτισσα η μάνα μου το είχε απαγορεύσει κοφτά (“έν να πάεις να πνιείς τζιαί εν να βουρούμεν τζιαί να μέν συφτάννουμεν”).

Την ημέρα της καταδρομικής ενέργειας, αν θυμούμαι καλά, είχαμε βάλει την ομπρέλα μας κοντά στο σημείο ενοικίασης των ποδηλάτων της θάλασσας (τα καμωμένα απο λαμαρίνα και οχι τα μοντέρνα από fibre glass). Η υπόσχεση που είχα δώσει στήν μάνα μου ήταν να μήν κολυμπήσω για να πάω στήν σχεδία. Εκατσα εκεί που έσπαζε το κύμα και με την πρώτη ευκαιρία κατέστην επιβάτης σε ποδήλατο της θάλασσας που θα πήγαινε προς στην σχεδία.

Ο τόπος ενοικίασης ποδηλάτων της θάλασσας (φωτογραφικό δελτάριο Ανδρέα Σωτηρίου γύρω στο 1965)

Ο τόπος ενοικίασης ποδηλάτων της θάλασσας (φωτογραφικό δελτάριο Ανδρέα Σωτηρίου γύρω στο 1965)

Φτάνοντας πάνω στην πολυπόθητη σχεδία πραγματοποίησα τα όνειρα μιάς ζωής: βουτιές τζιαί σκαρφάλλωμα πάνω στην σχεδία και την διάσχιση της σχεδίας κάτω απο το νερό. Θυμούμαι οτι το τελευταίο έκοψε μου την αναπνοή. Λιάστηκα λίγα λεπτά για να ξεκουραστώ και μετά κολύμπησα πίσω καταπίνοντας καί κάμποσο νερό της θάλασσας (η υπόσχεση στην μάνα μου ηταν να μην κολυμπήσω πρός στην σχεδία, δεν κάλυπτε το κολύμπι απο την σχεδία στην παραλία και δυστυχώς το ποδήλατο της θάλασσας δεν επανήλθε!).

Η φίλη του ιστολογίου Αννα Μαραγκού μάς αναφέρει τις δικές της μνήμες από την άλλη σχεδία κοντά στο Αλάσια:

«Και εγώ θυμάμαι την μυρωδιά του ξύλου, τα σκουριασμένα βαρέλια από κάτω, το σκαρφάλωμα πάνω στη σχεδία που δεν είχε σκάλα με αποτέλεσμα οι κοιλιές μας να είναι γεμάτες από τις ξανίδες του ξύλου. Υπήρχε μια και απέναντι από το δικό μου σπίτι, κοντά στο Αλάσια, ο σταθμός που κάναμε όταν πηγαίναμε στην Καμήλα….Θυμάμαι σαν να ήταν χτες τις ατέλειωτες ώρες που βουτούσαμε, ανεβαίναμε, ξαναβουτούσαμε, πόμπες, τούμπες, μακροβούτια ότι φανταστείς. Και βέβαια τις συναντήσεις μας κάτω από τη σχεδία, μακριά από τα μάτια του κόσμου, εκεί κάτω ανάμεσα στον βυθό και τα βαρέλια….ο κόσμος ξετυλιγόταν στα μάτια μας….»

Πότε εγκατάστησαν την σχεδία για πρώτη φορά; . Η εξέταση του αρχείου της συλλογής την πρωτοπαρουσιάζει σε φωτογραφικό δελτάριο του Ανδρέα Σωτηρίου το 1948.

Η σχεδία (φωτογραφικό δελτάριο Ανδρέα Σωτηρίου 1948)

Η σχεδία (φωτογραφικό δελτάριο Ανδρέα Σωτηρίου 1948)

Ενα μεταγενέστερο δελτάριο (1950) δείχνει την μεταφορά πιτσιρηκάδων με βάρκα (παρόμοιο σύστημα αλλά με βάρκα αντί ποδηλάτου!).

Μεταφορά πιτιρηκάδων στην σχεδία με βάρκα (φωτογραφικό δελτάριο Ανδρέα Σωτηρίου 1950)

Μεταφορά πιτσιρηκάδων στην σχεδία με βάρκα (φωτογραφικό δελτάριο Ανδρέα Σωτηρίου 1950)

Θα ήταν ενδιαφέρον αν γνωρίζαμε κατά πόσο η σχεδία ηταν έργο του Δήμου η των παραπλήσιων ξενοδοχείων Φλώριντα και Κίγκ Τζιώρτζ.

 

Κτίσματα στην άμμο…τα παραθαλάσσια παραπήγματα και εξοχικά στην παραλία της Γλώσσας, 1919

Ιουνίου 20, 2015

Ένα πρόσφατο εύρημα της συλλογής περιλαμβάνει μιά σειρά από 22 φωτογραφικά δελτάρια που πάρθηκαν από  Βρεττανό αξιωματικό που είχε σαν βάση του το στρατόπεδο στόν Καράολο την περίοδο 1919-20. Πολλά από τα απεικονιζόμενα θέματα είναι σπάνια.  Ενα από τα πλέον ενδιαφέροντα ειναι η παραλία και τα παραθαλάσσια κτίσματα της Γλώσσας το 1919. Η συγκεκριμένη φωτογραφία ίσως  είναι η αρχαιότερη που είναι γνωστή με τόσα λεπτομερή στοιχεία για την αρχιτεκτονική της περιοχής. Στην ανάρτηση της 10ης Οκτωβρίου 2014 έχει δημοσιευθεί μια παλαιότερη φωτογραφία (του 1914) που όμως περιέχει πολύ πιο περιορισμένη λεπτομέρεια στην εικόνα.

Η παραλία της Γλώσσας (φωτογραφικό δελτάριο 1919)

Η παραλία της Γλώσσας (φωτογραφικό δελτάριο 1919)

Στήν πίσω πλευρά της φωτογραφίας ο φωτογράφος περιγράφει την παραλία σαν τον κύριο χώρο λουομένων κοντά στην Αμμόχωστο. Οι κατασκευές περιλαμβάνουν μικρά πετρόκτιστα σπιτάκια καθώς και παράγκες και bungalows.

Την ιστορία αυτού του παραλιακού οικισμού την περιγράφει η Αγνή Μιχαηλίδου στο βιβλίο της «Το Παλιό Βαρώσι»:

Στα παλαιότερα χρόνια η σημερινή πολυσύχναστη παραλία του Βαρωσιού ήταν έρημη και γυμνή σαν διαστημικό τοπίο. Μόνο στον μικρό κόλπο της Γλώσσας υπήρχεν ο καταυλισμός των ψαράδων. Η υπόλοιπη περιοχή ηταν μια νεκρή ζώνη και παρθένα. Το καλοκαίρι στην απάτητη χρυσή αμμουδιά φύτρωναν λευκά κρίνα, τα λεγόμενα κρίνα της θάλασσας, πούχαν ενα λεπτό άρωμα. Φύτρωναν ακόμη ως το 1930, τώρα χάθηκαν. Η αμμουδιά πατιέται σήμερα απο τόσους ανθρώπους, που δεν υπάρχει πια χώρος για λουλούδια.

Το πρώτο σπίτι-παράγκα στην θάλασσα έκτισε γύρω στα 1900 ο γιατρός Μογκάπγαπ και μετά έκτισαν ο Γεώργιος Χατζηπέτρος και ο Πολύβιος Γεωργίου.  Τα εξοχικά αυτά σπίτια κτίστηκαν πάνω σε χαλίτικη γή. Γι αυτό ο Αρμοστής δια διατάγματος τους ειδοποίησε να τα κατεδαφίσουν αμέσως. Ο Γεωργίου, αντί να υπακούση, πήγε αμέσως στην Λευκωσία, κατ ευθείαν στο Αρμοστείο. Εκεί συνάντησε τον Αρμοστή έτοιμο με τις αποσκευές του να αναχωρήση για την θερινή του κατοικία στο Τροόδος. Συζήτησαν το θέμα, αλλά ο Αρμοστής επέμενε στην κατεδάφισι. Τότε ο Γεωργίου είπε στον Αρμοστή:

“Εσείς εξοχώτατε, τώρα πάτε στο Τροόδος για το καλοκαίρι. Εμείς δεν θέλουμε λίγη δροσιά. Γι αυτό εκτίσαμε τις παράγκες στην θάλασσα.”

Αυτό έπιασε τόπο. Ο Αρμοστής έδωσε αμέσως διαταγή να χωριστή η γή στην παραλία σε οικόπεδα κι άφησε ήσυχο τον Γεωργίου.

Η χαλίτικη γή χωρίστηκε σε οικόπεδα, που προσεφέρθηκαν στην τιμή των 6 μέχρι 12 λιρών. Η κυβέρνησις όμως γρήγορα αναγκάστηκε να αναθεωρήση αυτές τις τιμές των οικοπέδων. Επειδή εθεωρήθηκαν πολύ ψηλές και δεν βρίσκονταν αγοραστές. Τα οικόπεδα επουλήθηκαν σχετικά εύκολα, οταν η τιμή εμειώθη στις 2 εως 5 λίρες, αναλόγως του οικοπέδου. Το ακριβώτερο, ίσως, γιατί ήταν το μεγαλύτερο, το αγόρασεν ο δικηγόρος Λούης Λοίζου. Το πλήρωσε στην τιμή των 12 λιρών! Γενική δε ηταν τότε η γνώμη οτι ο γυιός του Χατζηβαγγέλη πέταξε την περιουσία του στούς παλιόαμμους.

Σέ μιά άκρη της παραλίας υπάρχει ακόμα στην αρχική του μορφή το ασπρογιασμένο σπιτάκι του Χατζηπέτρου. Απλό, εξοχικό, κτυπητή αντίθεσι με τα μοντέρνα πολυώροφα κτίρια. Κοντά του βρίσκεται το εξοχικό του Πολυβίου Γεωργίου. Διατηρείται σχεδόν οπως ήταν αρχικά, με μερικές προσθήκες που δεν το άλλαξαν καθόλου. Λίγο πιό κάτω είναι το δροσερό όλο σκεπαστές βεράντες σπίτι – παράγκα του Λούη Λοίζου, που διατηρείται επίσης όπως ήταν αρχικά. Το σπίτι του Γιωρκάτζη Μιχαηλίδη, που κτίστηκε κι αυτο απ’ τα πρώτα στην παραλία, δεν υπάρχει πιά. Στη θέσι του κτίστηκε σήμερα πολυκατοικία.

Λίγο αργότερα κτίστηκαν μέσα στήν θάλασσα, στα ρηχά, ξύλινες παράγκες στερεωμένες πάνω σε πασσάλους. Ενα στενό γεφυράκι έβγαζε στην ξηρά χωρίς να βρέξη κανείς τα πόδια. Οι παράγκες αυτές χρησίμευαν για αποδυτήρια στους πρωτοπόρους του θαλασσίου μπάνιου. Απο μιά εσωτερική πόρτα, που άνοιγε σε μια σκαλίτσα που κατέληγε στην θάλασσα, ο προπολεμικός  κολυμβητής έπεφτε στο νερό χωρίς να τον δή μάτι  ανθρώπου. Κατά το 1930 καταργήθηκαν οι παράγκες και έγιναν εγκαταστάσεις σύμφωνα με την νέα εποχή. Η νεολαία άρχισε πιά να κολυμβά ελεύθερα και να χαίρεται τον ήλιο και την θάλασσα.

Τα δύο πρώτα καφενεία στην παραλία, το Ακταίον και το Φάληρον, κτίστηκαν μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο. Υπάρχουν μέχρι σήμερα, αλλά έχουν ριζικά ανακαινιστή. Πολλά άλλα καινούργια κέντρα κτίστηκαν απο τότε στην αμμουδιά που έγινε τώρα πολυσύχναστη.

 

“Και εγένοντο… οι ΑΒΒΑ!” Παραλία του ξενοδοχείου Κωνστάντια, Απρίλιος 1970

Ιανουαρίου 3, 2015

Αφορμή για την παρούσα ανάρτηση ειναι ενας διαφημιστικός τουριστικός κατάλογος (holiday brochure) του γνωστού Σουηδικού τουριστικού οργανισμού Fritidsresor για την σαιζόν 1970/71. Σε προηγούμενες δεκαετίες, το “μετροφύλλισμα” απο ολη την οικογένεια πολλών τουριστικών καταλόγων (συνήθως κατά την διάρκεια των Χριστουγεννιάτικων διακοπών) ηταν μια παροδοσιακή ασχολία πολλών Βορειο-Ευρωπαίων.

Ο γνωστός Σουηδικός τουριστικός οργανισμός Fritidsresor ειχε αρχίσει να στέλνει τουρίστες στην Αμμόχωστο απο την δεκαετία του 1960. H Fritidsresor είχε για έδρα της τα τουριστικά διαμερίσματα ΤWIGA και ολοι οι τουριστικοί οδηγοί (guides), χρησιμοποιούσαν Ελληνικά ονόματα (πχ Αλεξανδρος, Ερμής, Αθηνά κτλ).

abba famagusta

Το εξώφυλλο του τουριστικού καταλόγου της σαιζόν 1970/71 δείχνει μια σουηδική οικογένεια να λιάζεται στην παραλία με φόντο το ξενοδοχείο Κωνστάντια. Ο πατέρας και η μητέρα δεν ειναι αλλοι παρά οι Benny Anderson και η Anni-Fryd Lingstad (Frida) του παγκοσμίως διάσημου πόπ γκρούπ ABBA!. Πίσω απο την Frida διακρίνεται η Αgnetha Fältskog. Στην φωτογραφία δεν φαίνεται ο Björn Ulvaeus, ισως αυτός να ηταν ο φωτογράφος.

Τα δυο ζευγάρια μαζί με τις οικογένειες τους ειχαν ερθει στην Κύπρο στίς 5 Απριλίου του 1970 για να απολαύσουν οικογενειακές διακοπές στις παραλίες του Βαρωσιού  οπως και εκατοντάδες χιλιάδες αλλοι συμπατριώτες τους ανα δεκαετίες. Στην διάρκεια των διακοπών τους στην Αμμόχωστο τα δυο ζευγάρια που μέχρι τότε τραγουδούσαν ξεχωριστά αρχισαν να τραγουδούν σαν γκρούπ στην παραλία της Αμμοχώστου. Αυτό αμέσως εξελίχθηκε στην πρώτη τους δημόσια παράσταση σαν γκρούπ των τεσσάρων  μπροστά στούς Σουηδούς στρατιώτες της UNFICYP στον Καράολο της Αμμοχώστου. Λίγο πριν την κάθοδο τους στην Κύπρο ο Benny Anderson και ο Björn Ulvaeus ειχαν αρχίσει δουλειά σε ενα κοινό αλμπουμ, το Lycka. Μετά την επιτυχία της πρώτης τους live παράστασης οι γυναίκες τους  Anni-Fryd Lingstad και Αgnetha Fältskog προσχώρησαν στο ντουέτο των συζύγων τους και δημιούργησαν το γκρούπ (πλέον με τέσσερα μέλη) με το ονομα Festfolket την 1 Νοεμβρίου 1970. Η μετονομασία σε ΑΒΒΑ εγινε στις αρχές του 1973.

“Τhe rest is history”, οπως λέει το ρητό. Οι ΑΒΒΑ εξελίχθηκαν σε ενα απο τα πιο επιτυχημένα πόπ γκρούπς στον κόσμο (δεύτερο στον κόσμο κατά ακρίβειαν).

Ακόμα μια πρωτοπορία της Αμμοχώστου στο διεθνές πεδίο!.