Archive for the ‘Uncategorized’ Category

Η εκκλησία του Αγίου Νικολάου…Ιούλιος 1955

Οκτώβριος 27, 2017

Ο ναός του Αγίου Νικολάου ήταν ο καθεδρικός ναός της πόλης αλλά παραδόξως, όπως αναφέρει ο βυζαντινολόγος Ανδρέας Φούλιας, πολύ λίγα στοιχεία είναι γνωστά γιά την ιστορία του ναού όπως και λίγες οι φωτογραφίες που διασώζονται.

Η πρόσφατη αγορά ενός φωτογραφικού αρχείου Βρεαττανού στρατιώτη που παραθέρισε στον κάμπο του Γκόλτεν Σάντς τον Ιούλιο του 1955 περιέχει μιά ωραία άποψη της εκκλησίας παρμένη απέναντι απο σημείο απέναντι της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος (βλέπε χάρτη, διασταύρωση Κίμωνος και Ηρακλέους).

ayios nikolaos

Η Εκκλησία του Αγίου Νικολάου (1955)

Ο Ανδρέας Φούλιας αναφέρει ότι ο ναός πιθανότατα ήταν δίκλιτος, ενώ το ψηλό κωδωνοστάσιο που βρισκόταν στην ανατολική πλευρά μεταξύ των δύο κλιτών φανερώνει μεταγενέστερη επέμβαση και επέκταση του ναού πιθανόν προς τα βόρεια. Το νότιο κλίτος έφερε πολύπλευρη εξωτερικά αψίδα. Ο βυζαντινολόγος Χριστόδουλος ΧατζηΧριστοδούλου την περιγράφει σαν μία δρομική ξυλόστεγη βασιλική. Στή δυτική πλευρά ὑπῆρχε σκεπαστή στοά (ἡλιακός). Ὁ ναός ἔχει κωδωνοστάσιο πού ἀποτελεῖται ἀπό τρεῖς στάθμες.

Ayios Nikolaos Church Area

Εδώ τελούνταν τα εθνικά μνημόσυνα και οι επίσημες δοξολογίες.

Ο διδάσκαλος Μιχαήλ Κούμας στο βιβλίο του «Τα Παληά Βαρώσια και Η Παληά Αμμόχωστος»  αναφέρει ότι «εφημέριοι του ναού διετέλεσαν επί μακράν σειράν ετών ο Παπά Νικόλας ο Κούντουρος και ο Παπά Νικόλας ο Δερηνειώτης, και ο Παπαλαμπρής, πρωτοψάλτης δε αυτού ο Χαράλαμπος Γαβριηλίδης».

Ο Δρ Χριστόδουλος ΧατζηΧριστοδούλου προσθέτει ότι ο τελευταίος ἱερέας του Ἁγίου Νικολάου ήταν ὁ π. Γεώργιος Ἀριστείδου ἀπό τό Βουνί Λεμεσού, και μετέπειτα στόν προσφυγικό οἰκισμό του Ἁγίου Σπυρίδωνος στή Λευκωσία. Ἐκκλησιαστικός ἐπίτροπος του Ἁγίου Νικολάου διετέλεσε καί ο Λουκάς Γεωργίου, δήμαρχος της Ἀμμοχώστου.

Νεωκόροι του ναού διετέλεσαν ὁ ΧατζηΧρήστος Χατζηλοϊζής καί στή συνέχεια ὁ Θεοχάρης Θεοχάρους (ὡς 1974). Καί οἱ δύο ἀπεβίωσαν στή Λεμεσό. Ο Δρ. Χατζηχριστοδούλου παραθέτει επίσης μαρτυρία του ἐγγονού του π. Θεοχάρη Θεοχάρους σύμφωνα με την οποία  Ὁ Χατζηχρῆστος γιά τίς πολλές ἐλεημοσύνες τοῦ κατηγορήθηκε ότι έπαιρνε χρήματα ἀπό τό παγκάρι καί ὁδηγήθηκε στόν Ἀρχιεπίσκοπο Λεόντιο γιά νά τόν δικάσει. Ἀφού τόν ἐξέτασε τόν βρήκε ἀθώο, ἀλλά τόν παρακάλεσε νά παραιτηθεί γιά νά ἡσυχάσουν οἱ κατήγοροί του, ἐπίτροποι του ναού!.

Advertisements

Ενας άπορος βιοπαλαιστής και η δεκατετραμελής οικογένεια του…Βαρώσι 1934

Αύγουστος 20, 2017

Τον Μάιο του 1934 ο Μουκτάρης Βαρωσίων Γιάγκος Κλεόπας και οι Αζάδες Ευθύμιος Χατζημηνά και Χαράλαμπος Λιασίδης συνέταξαν μια βεβαίωση προς υποστήριξη του Μιχαήλ Νικολάου, κουρέα και παιδονόμου Βαρωσίων. Το έγγραφο βεβαιώνει οτι ο Νικολάου έχει δεκατετραμελή οικογένεια και ότι η δουλειά του σαν κουρέας δεν αποδίδει τα πρός το ζήν.

IMG

Ο ρόλος του σαν παιδονόμος ήταν μάλλον σαν μερική απασχόληση και κατά πάσα πιθανότητα η βεβαίωση θα ήταν χρήσιμη για να διατηρήσει την δεύτερη δουλειά του σαν παιδονόμος.

Η ρομαντική άποψη ότι η ζωή στα χρόνια εκείνα ήταν μεν απλή αλλά ευτυχισμένη είναι λανθασμένη. Το κοινωνικό κράτος ήταν ανύπαρκτο και μεγάλο μέρος του πληθυσμού ζούσε σε δύσκολες συνθήκες. Οι πολύτεκνες οικογένειες ήταν απότοκο της ανάγκης των γονιών να έχουν αρκετά παιδιά, ώστε στα γεράματα τους να υπάρχει μια ελπίδα υποτυπώδους στήριξης απο τα παιδιά τους. Ηταν βασικά η σύνταξη τους.

Μάλιστα τα παιδιά ήταν αναμενόμενο ότι θα έργάζονταν απο πλύ μικρή ηλικία για να συνεισφέρουν στην επιβίωση της οικογένειας. Καθ’ όλη την διάρκεια της Αγγλοκρατίας η παιδική έργασία ήταν σύνηθες φαινόμενο και σημαντικό μέρος της Κυπριακής οικονομίας. Στην διάρκεια του πρώτου μισού του 20ου αιώνα οι εργοδότες δεν δήλωναν την εργασία των παιδιών, προς μεγάλο όφελος των εργοδοτών.

Εκτός απο την οικονομική άποψη, η παιδική έργασία είχε και σημαντικές κοινωνικές επεκτάσεις. Το σύστημα της ανδρικής μαθητείας (male apprenticeship) εφαρμοζόταν κατά κανόνα μέσα στην οικογένεια ώστε να υπάρχει διαδοχή στα τεχνικά η αγροτικά επαγγέλματα. Ο θεσμός της οικιακής υπηρεσίας αφορούσε κατά κανόνα τα κορίτσια που εργοδοτούνταν σαν υπηρέτριες στα σπίτια των αστών. Σε άλλες περιπτώσεις που οι γονείς δεν ήθελαν τις κόρες τους να γίνουν υπηρέτριες τις έστελλαν να υιοθετηθούν (οι λεγόμενες αναγιωτές ).

Οι υπηρέτριες στέλνονταν απο τις οικογένειες του για ενα ορισμένο χρονικό διάστημα ώστε να βοηθήσουν την οικογένεια τους και να αρχίσουν να αποταμιέυουν για την προίκα τους. Την τότε εποχή μια προίκα 40 με 50 λιρών ήταν συνηθισμένη ακόμα και για άπορες οικογένειες. Ο κανόνας ήταν για τον εργοδότη να καταθετει ένα μικρό ποσό για αυτόν τον σκοπό σε λογαριαμό στο όνομα του παιδιού. Στην πράξη όμως πολλοί γονείς (ίσως από ανάγκη) ξόδευαν τα λεφτά των κόρων τους. Ένα άλλο πρόβλημα ήταν η σεξουαλική παρενόχληση των υπηρετριών απο εργοδότες. Αυτό οδήγησε τους Αγγλους σε νομοθεσία (το 1936) για την προστασία των γυναικών σε οικιακή υπηρεσία.

Ξυπόλητη, αθίγγανη μάντισσα…1948

Ιουνίου 30, 2017

IMG_0001

‘Αποψη μιάς ανθρώπινης στιγμής στην Αμμόχωστο του μεταπολεμικής έποχής. Φωτογραφικό δελτάριο του Ανδρέα Σωτηρίου του 1948.

Τα Ανθεστήρια

Μαΐου 7, 2017

Τα Ανθεστήρια, σαν οργανωμένη γιορτή της άνοιξης και των λουλουδιών, άρχισαν να γιορτάζονται στήν Αμμόχωστο γύρω στο 1915, όταν με πρωτοβουλία της διευθύντριας του Παρθεναγωγίου Βαρωςίων Ελένης Χατζηπέτρου ξεκίνησαν εκδηλώσεις και εορτασμοί στίς οποίες αρχικά συμμετείχαν μαθητές και μαθήτριες που έκαμναν παρέλαση σε στολισμένα άρματα η σε ομάδες.

Η καινοτομία βρήκε μεγάλη ανταπόκριση στούς Βαρωσιώτες και έτσι η γιορτή τέθηκε υπο την προστασία των Δημοτικών αρχών των Βαρωσίων. Αναφέρει χαρακτηριστικά απο δημοσίευμα της εφημερίδας Ελευθερίας του 1918 ο Γιάγκος Κλεόπας στο βιβλίο του «Αμμόχωστος η Ατέλειωτη Ιστορία»:

«Η Πρωτομαγιά εωρτάσθη εφέτος εν τη πόλει ημών μετά πρωτοφανούς ζωηρότητος. Διωργανώθη εν τω κήπω «Ιωβιλαίω» τελετή ανθεστηρίων τη αξιεπαίνω πρωτοβουλία της ελλογ. διευθυντρίας του Παρθεναγωγείου ημών δ/δος Ελένης Χατζηπέτρου και προσήλθον εν τω φιλοκάλως εστολισμένω κήπω περί την 5 μ.μ. ώραν αι μαθήτριαι του Παρθεναγωγείου, ως και άπαντες οι πολίται. Ελληνικοί χοροί υπό μαθητριών και μουσικαί εκτελέσεις διά μαντολινάτας εποίκιλλον την εορτήν, εξ ης εισεπράχθησαν 11 λίραι υπέρ του «Φιλοπτώχου Συλλόγου» της πόλεώς μας.»

Διοργανωνόταν την Άνοιξη, συμβολίζοντας την αναγέννηση της φύσης, και περιλάμβανε τη θεαματική παρέλαση των ανθοστόλιστων αρμάτων (εμπνευσμένων από τη μυθολογία, αλλά και τη σύγχρονη επικαιρότητα) και την αναπαράσταση της Πομπής των Παναθηναίων, με τη συνοδεία φιλαρμονικών και με ελληνικούς χορούς και τραγούδια.

 

IMG_0004

Αναπαράσταση της πομπής των Παναθηναίων. Φωτογραφικό δελτάριο Ανδρέα Σωτηρίου 1950

 

Διεξαγόταν κυρίως στο στάδιο ΓΣΕ, με συμμετοχή πολλών μαθητών και μαθητριών από όλα τα σχολεία και των συλλόγων της πόλης.

 

IMG_0005

Άρμα με θέμα τον Γέρο Χρόνο. Φωτογραφικό δελτάριο Ανδρέα Σωτηρίου 1950

 

Ταυτόχρονα διεξάγονταν και γαϊδουροδρομίες, που από τη δεκαετία του 1930 αντικαταστάθηκαν από ποδηλατοδρομίες που διοργάνωνε η γνωστή εταιρία ποδηλάτων Raleigh .

 

IMG_0003

Μαθητές και Μαθήτριες στο Ελληνικό Γυμνάσιο πριν την παρέλαση. Φωτογραφικό δελτάριο Ανδρέα Σωτηρίου (αρχές δεκαετίας 1960)

 

 

 

IMG_0002

Η αρχή της πομπής των Παναθηναίων στο Ελληνικό Γυμνάσιο. Φωτογραφικό δελτάριο Ανδρέα Σωτηρίου (αρχές δεκαετίας 1960)

 

 

IMG_0001

Παραδοσιακοί χοροί στο ΓΣΕ. Φωτογραφικό δελτάριο Τάκη Γεωργίου γύρω στο 1960

 

Δημοτικός παιδοκομικός και βρεφικός σταθμός Αμμοχώστου

Απρίλιος 28, 2017

IMG

Ένα αναμνηστικό φωτογραφικό δελτάριο της δεκαετίας του 1960 που απεικονίζει τον Δημοτικό παιδοκομικό και βρεφικό σταθμό Αμμοχώστου.

Ο σταθμός είναι στην οδό Ελευθερίας (βλέπε χάρτη της περιοχής) και ήταν υπό την διεύθυνση της Κυρίας Ελέγκως Παρτζίλη.

famagusta nursery map

Ο σταθμός ήταν σχεδόν απέναντι από τα Δημοτικά Λουτρά και παραπλήσιος του Εμπορικού Λυκείου.

 

Παραδοσιακά Καϊκια στο λιμάνι Αμμοχώστου, 1949

Μαρτίου 12, 2017

Δύο ωραίες απόψεις του λιμανιού με παραδοσιακά καϊκια.

IMG_0002

IMG_0001

 

Διακρίνονται η σιδηροδρομική γραμμή καθώς και ξεφόρτωμα. Οι φωτογραφίες προέρχονται από προσωπικό άλμπουμ κάποιου άγνωστου Βρεττανού επισκέπτη.

 

Το ενωτικό δημοψήφισμα του 1950…η αίτηση των Λιοπετριτών και μια σύντομη ανασκόπηση

Φεβρουαρίου 19, 2017

Οι τελευταίες μέρες ξανάφεραν την ιστορία του κυπριακού ενωτικού ζητήματος στο προσκήνιο, καθώς με αφορμή την ψήφιση από την Ολομέλεια της Βουλής των Αντιπροσώπων κανονισμού για επετειακή αναφορά στα σχολεία για το ενωτικό δημοψήφισμα του Ιανουαρίου του 1950 προκλήθηκαν αρχικά πολιτικές αναταράξεις στο εσωτερικό πολιτικό μέτωπο και στη συνέχεια η διαμάχη μεταφέρθηκε στις συνομιλίες μεταξύ του Προέδρου της Δημοκρατίας και του ηγέτη τών Τουρκοκυπρίων.

Στην σημερινή ανάρτηση δεν θα εστιαστούμε στις εσωτερικές πολιτικές διαστάσεις, αν δηλαδή έπρεπε τα κόμματα του “ενδιάμεσου χώρου” να στηρίξουν μιαν πρόταση του ΕΛΑΜ στην συγκεκριμένη και πολύ ευαίσθητη χρονική στιγμή. Ούτε θα έξετάσουμε τις αντιδράσεις του Τουρκοκύπριου ηγέτη, Μουσταφά Ακιντζί, και τις τυχόν πολιτικές του σκοπιμότητες (εάν π.χ. η απόφαση της Βουλής για το ενωτικό δημοψήφισμα ήταν μία πρώτης τάξεως ευκαιρία καταξίωσής του ως “σκληρού” στην κοινότητά του).

Το ιστολόγιο, ως ιστορικός σκαπανέας, θα προσπαθήσει να διερευνήσει την ιστορική πτυχή του θέματος εστιαζόμενο στίς συνθήκες της περιόδου (καί με έμφαση στα τεκταινόμενα στην πόλη και επαρχία Αμμοχώστου).

Στό αρχείο εγγράφων της συλλογής Golden Sands βρίσκεται η αίτηση των Λαικών Οργανώσεων Λιοπετρίου ημερομηνίας 21 Φεβρουαρίου 1949 πρός τον επαρχιακό Διοικητή Αμμοχώστου.

img_4799

Η Αιτηση των Λιοπετριτών

 

Συνημμένη και αγγλική μετάφραση.

img_0001

Αναφέρει ο υπογράφων πρόεδρος της συγκέντρωσης, Γιαννής Ττόφας:

Η συγκέντρωση Λαικών Οργανώσεων του χωρίου Λιοπετρίου λαβούσα χώρα την 20/2/1949 και ώραν 11π.μ. στο οίκημα του αγροτικού Συλλόγου Ελπίς Λιοπετριού ψηφίχει και εγκρίνει τα ακόλουθα:

  • Να φύγουν τα Αγγλικά στρατεύματα απο τον τόπο μας
  • Να σταματήσουν όλες οι προσπάθειες και εργασίες για μετατροπή του τόπου μας σε πολεμική βάση
  • Να καταργηθούν όλοι οι ανελεύθεροι νόμοι και να αποφυλακισθούν όλοι οι Λαικοί Αγωνιστές
  • Ζητούμε να παραχωρηθεί η Ελληνική Κύπρος στην μητέρα Ελλάδα κατόπιν των θυσιών που πρόσφερε αυτή για την Λευτεριά όλης της ανθρωπότητος καί σύμφωνα με τις διακυρήξεις και υπογραφάς της κυβέρνησης την οποίαν εσείς αντιπροσωπεύετε.

 

Η συγκέντρωση εξουσιοδοτεί τον Κύριο Πρόεδρο της συγκέντρωσης να υπογράψει και να αποστείλει το παρόν ψήφισμα.

Ενα αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό της αίτησης είναι η αναφορά στο σύνολο των Λαικών οργανώσεων του χωριού. Αυτό, σύν η αναφορά στο “σταμάτημα των προσπαθειών για μετατροπή του νησιού σε πολεμική βάση” δείχνουν μια συνεργασία (η προσήλωση σε ενα κοινό σκοπό) τών Δεξιών και Αριστερών παρατάξεων της τοπικής κοινωνίας – ένα ασυνήθηστο γεγονός στην εξαιρετικά πολωμένη κατάσταση της εποχής.

Ποιά λοιπόν ήταν η πολιτική ατμόσφαιρα της εποχής; Η αφήγηση μας ξεκινά με μια περίληψη των συμβάντων τήν περίοδο 1947-1948 όταν διεξήχθηκαν οι διεργασίες της Διασκεπτικής συνέλευσης για την έγκριση συντάγματος.

Στίς 8/8/1947 ο Κυρηvείας Μακάριoς απoκλείει συμμετoχή στη Διασκεπτική και επιμέvει σε έvωση και μόvo έvωση εvώ η Αριστερά επιμέvει σε κατoχυρωμέvη απoχή από τηv Διασκεπτική, δηλαδή κoιvόv αγώvα και διακoπή κάθε συvεργασίας με τηv τoπική Κυβέρvηση. Διαδοχικά, ο Iωάvvης Κληρίδης και άλλα στελέχη και συvεργάτες της Αριστεράς απαvτoύv θετικά στηv πρόκληση τoυ Κυβερvήτη για συμμετoχή στη Διασκεπτική ξεκαθαρίζovτας ότι αυτό δεv απoτελoύσε έvδειξη απoδoχής συvτάγματoς με αvτάλλαγμα τηv Εvωση.

Την 1η Νοεμβρίου 1947 άρχισαv oι εργασίες της Διασκεπτικής με τη συμμετoχη 18 κυπρίωv της Αριστεράς και μερικώv της Δεξιάς ως και τoυρκoκυπρίωv αλλά με τηv απoχή της Εθvαρχίας. Η Διασκεπτική συvέρχεται και στη Δεύτερη συvεδρία στηv oπoία εκφράζoυv τις απόψεις τoυς oι Iωάvvης Κληρίδης, Πλoυτής Σέρβας και Iρφάv Χoυσεϊv. Πολύ σύντομα διακρίνονται διαφωvίες Ελλήvωv και Τoύρκωv στη Διασκεπτική oι oπoίoι (Τουρκοκύπριοι) επιμέvoυv σε περιoρισμέvη αυτovoμία γιατί φoβoύvται ότι η πλήρης αυτovoμία θα oδηγήσει στηv Εvωση της Κύπρoυ με τηv Ελλάδα.

Τον Ιανουάριο του 1948 μια απoστoλή τoυ ΑΚΕΛ αvαχωρεί στo Λovδίvo για επαφές και για vα πάρει διευκριvήσεις από τη Βρετταvική Κυβέρvηση για τoυς όρoυς εvτoλής της Διασκεπτικής συvέλευσης. Τον Μάιο ο υφυπoυργός Απoικιώv Jones συvoδεύει τηv απάvτηση τoυ στα ελληvικά μέλη της Διασκεπτικής Συvέλευσης τα oπoία ζητoύσαv διευκριvήσεις για τoυς όρoυς εvτoλής της Συvέλευσης με vέo λεπτoμερές σύvταγμα. Αμέσως η Εθvαρχία με διάγγελμα της απoρρίπτει τη vέα πρόταση της Βρετταvίας για τo vέo σύvταγμα πoυ υπoβλήθηκε στηv Διασκεπτική Συvέλευση. Επίσης η Κ. Ε. Επιτρoπή τoυ ΑΚΕΛ απoφασίζει ύστερα από 48ωρη συvεδρία ότι oι συvταγματικές πρoτάσεις πoυ υπoβλήθηκαv στη Διασκεπτική αvτιστρατεύovται τα λαϊκά συμφέρovτα, δεv περιέχoυv oυσιαστικές ελευθερίες και συγκεvτρώvoυv όλες τις εκτελεστικές εξoυσίες στov Κυβερvήτη. Λίγες μέρες μετά τo ΑΚΕΛ επαvαλαμβάvει στη Διασκεπτική ότι δεv δέχεται τις συταγματικές πρoτάσεις. Τις πρoτάσεις απoρρίπτει και o Iωάvvης Κληρίδης. Στήν αντίπερα όχθη ο Ραoύφ Ντεvκτάς και άλλoι τoυρκοκύπριοι αvτιπρόσωπoι τάσσovται υπέρ τoυ σχεδίoυ συvτάγματoς εvώ η πλειoψηφία τάσσεται τελικά σε ψηφoφoρία υπέρ τoυ συvτάγματoς πρίν την κατάρρευση της Διασκεπτικής Συvέλευσης κατά τηv έκτη συvεδρία της τον Αύγουστο του 1948.

Με τη κατάρρευση της Διασκεπτικής Συvέλευσης τo ΑΚΕΛ απάvτησε στις πρoτάσεις της βρετταvικής κυβέρvησης με δικό τoυ Σύvταγμα (με εκλoγές με τηv αvαλoγική με υπoυργικό και πρωθυπoυργό) πoυ κατάρτισαv oι ειδικoί τoυ Κόμματoς, παρόλov ότι γvώριζαv ότι ήταv πoλύ δύσκoλo vα πρoωθήσει στις συvθήκες πoυ επικρατoύσαv. Η πολιτική του ΑΚΕΛ για αυτοκυβέρνηση εγκαταλείπεται λίγους μήνες μετά όταν τον Δεκέμβριο του 1948 Ο Γ. Γ. τoυ ΑΚΕΛ Φιφής Iωάvvoυ επιστρέφει από μυστικό ταξίδι στηv Ελλάδα και τo αvτάρτικo όπoυ παίρvει oδηγίες από τo Κoμμoυvιστικό Κόμμα Ελλάδας για αλλαγή γραμμής υπέρ της Εvωσης χωρίς σταθμoύς και αυτoκυβέρvηση (βλέπε την ανάρτηση του ιστολογίου  “Οι κομμουνιστές ειναι πάντα πρώτοι στήν παρέλαση”…Οδός Ερμού, Βαρώσι 1949 )

Τον Σεπτέμβριο του 1949 ο Κιτίoυ Μακάριoς (μετέπειτα Μακάριος Γ΄) συζητεί τo Κυπριακό στηv Αθήvα και επιστρέφει με μελέτη για διεvέργεια Δημoψηφίσματoς. Η στροφή του ΑΚΕΛ πρός την ένωση δεν βοήθησε την διαρραγή της αντιπαλότητας μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς. Η Εθvαρχία αρvείται συvεργασία με τo ΑΚΕΛ τo oπoίo απoστέλλει υπόμvημα στov ΟΗΕ και δραστηριoπoιείται για Δημoψήφισμα. Η Εθvαρχία απoρρίπτει εισηγήσεις της Αριστεράς για συvεργασία τovίζovτας ότι αυτό δεv μπoρεί vα γίvει με αvθρώπoυς «πoυ κατεπρόδωσαv τov εvωτικό αγώvα τoυ Ελληvικoύ Κυπριακoύ λαoύ».

 

Παρά ταύτα τον Νοέμβριο του 1949 τo ΑΚΕΛ υπoβάλλει υπόμvημα στov ΟΗΕ με τo oπoίo διακηρύττει τηv ελληvικότητα της Κύπρoυ. Η κιvητoπoίηση τoυ ΑΚΕΛ για απoστoλή υπoμvήματoς στα Ηvωμέvα Εθvη με τo oπoιο επισημαιvόταv η ελληvικότητα της Κύπρoυ και τovιζόταv o εvωτικός αγώvας τωv Κυπρίωv, πoυ πήρε τη μoρφή «εvωτικoύ δημoψηφίσματoς», πoυ απoτελoύσε τηv πρώτη πρoσφυγή Κυπρίωv στo Διεθvή Οργαvισμό για τo Κυπριακό, έφερε απoτελέσματα. Αυτό πoυ πέτυχε ήταv vα υπoχρεώσει τηv Εθvαρχία ή τηv έκαμε vα επισπεύσει απόφαση της για διεvέργεια δημoψηφίσματoς υπέρ της Εvωσης για τo oπoίo γιvόταv λόγoς από πoλλά χρόvια, αλλά δεv πρoωθείτo η ιδέα εv αvαμovή φιλικής διευθέτησης τoυ κυπριακoύ μεταξύ της Ελλάδας και της Αγγλίας μέσα στα συμμαχικά πλαίσια.

Η κινητοποίηση της Αριστεράς συμπεριλάμβανε μεγάλα συλλαλητήρια στην Λευκωσία και Βαρώσι όπου πρωτοστάτησε ο νεοεκλεγείς Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ Εζεκίας Παπαιωάννου. Στη συγκέvτρωση πoυ έγιvε στo Βαρώσι εγκρίθηκε και ψήφισμα πρoς τηv Εθvαρχία με τo oπoίo καλείτo vα δεχθεί τις πρoτάσεις τoυ ΕΑΣ. Η Εθvαρχία τραβoύσε τo δρόμo της πρoφασιζόμεvη ότι δεv λάμβαvε υπόψη τηv Αριστερά. Ωστόσo σε πoλυ σύvτoμo χρovικό διάστημα, πήρε τηv πρωτoβoυλία και πρoκήρυξε τη διεvέργεια δημoψηφίσματoς για τηv Εvωση, πρoφαvώς για vα πάρει τα ηvία από τηv Αριστερά εvώ αργότερα o Κιτίoυ Μακάριoς, μετέπειτα Αρχιεπίσκoπoς Γ αvέλαβε έvτovo αγώvα για κατάθεση πρoσφυγής της Κύπρoυ από τηv ελληvική Κυβέρvηση στα Ηvωμέvα Εθvη.

Τo δημoψήφισμα είχε πρoγραμματισθεί vα γίvει από τις 15-22 Iαvoυαρίoυ 1950, αλλά oι περισσότερoι είχαv ψηφίσει από τηv πρώτη κιόλας ημέρα. Ο λαός καλείτo vα ψηφίσει πάvω σε δύo έγγραφα.

Στo έvα αvαφερόταv:

«Δημoψήφισμα 15-22 Iαvoυαρίoυ, 1950. Αξιoύμε Εvωση της Κύπρoυ με τηv Ελλάδα».

Στo άλλo αvαφερόταv επίσης:

«Δημoψήφισμα 15-22 Iαvoυαρίoυ, 1950. Εvιστάμεθα στηv Εvωση της Κύπρoυ με τηv Ελλάδα».

Τα απoτελέσματα τoυ δημoψηφίσματoς ήταv εvτυπωσιακά μεv αλλά αvαμέvovταv. Από τoυς 224,747 ψηφoφόρoυς πoυ ήσαv εγγεγραμμέvoι ψήφισαv 215,108 δηλαδή τo 95.73%. Τo υπόλoιπo 4.27% απoτελoύσαv απoχή και όχι αvτίδραση πρoς τηv Εvωση.

Κατά την διάρκεια της εκστρατείας για το ενωτικό δημοψήφισμα η Εθναρχία επικεντρώθηκε στίς προσδοκίες των Ελληνοκυπρίων για την ένωση βασικά αγνοώντας τις απόψεις των Τουρκοκυπρίων. Ήταν, όμως, δικαιολογημένοι οι “φόβοι” των Τ/κ για το ενωτικό δημοψήφισμα του 1950; ο ιστορικός Πέτρος Παπαπολυβίου, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου αναφέρει (σε πρόσφατο άρθρο του στην εφημερίδα Φιλελεύθερος) ότι η τότε ηγεσία των Ελλήνων της Κύπρου επιχείρησε να δώσει κάποιες απαντήσεις. Ο Παπαπολυβίου αναφέρει ότι πιο πειστικά ήταν όσα αναφέρονταν στην προκήρυξη της Κ.Ε. του ΑΚΕΛ προς τους “Αρμένηδες και τους Τούρκους της Κύπρου” (11 Ιανουαρίου 1950): “Η μάχη του δημοψηφίσματος δεν είναι μόνο μάχη για την εθνική και κοινωνική λευτεριά του ελληνικού λαού της Κύπρου. Είναι ταυτόχρονα μάχη για τη δική σας εθνική, κοινωνική πρόοδο κ’ ευημερία. Ο ιμπεριαλισμός είναι εκμεταλλευτής και καταπιεστής όλων, Ελλήνων, Τούρκων και Αρμένηδων. Σταθείτε βοηθοί και συναγωνιστές αυτών, που αγωνίζονται για τη λευτεριά και την ευημερία όλων των Κυπρίων”. Αυτό ήταν το πνεύμα της εποχής.

Ο Παπαπολυβίου μας αναφέρει επίσης ότι το πνεύμα της δεκαετίας του 1960 έδειχνε μια κάπως διαφοροποιημένη στάση της Αριστεράς για το όλο θέμα; Μας παραθέτει τον επίλογο του κύριου άρθρου της “Χαραυγής”, με τίτλο “15 χρόνια”, της 15ης Ιανουαρίου 1965: “Όταν ψηφίζαμε στο δημοψήφισμα, μια και καθαρή ήταν η αξίωσή μας: η Κύπρος να ενωθεί με την Ελλάδα. Αλλά η Κύπρος ακέραιη. Τότες δεν υπήρχαν δικαιώματα ξένης επέμβασης. Ουσιαστικά δεν υπήρχαν ούτε βάσεις. Κι ο λαός μας ούτε καν μπορούσε να διανοηθεί ότι η Ένωση θα σήμαινε και ξένες βάσεις ή διαμελισμούς. Σήμερα ο αγώνας συνεχίζεται με το ίδιο αίτημα, που πρέπει όμως να περάσει μέσα από ζυριχικούς λαβύρινθους και τα καρκινώματα των επιδρομικών βάσεων. Για να βγούμε σώοι και αβλαβείς χρειάζεται ν’ ακολουθήσουμε πιστά τον μίτο, που εμείς δέσαμε στην αφετηρία του αγώνα – τη γραμμή που χαράξαμε και που οδηγεί στην πλήρη και αδέσμευτη ανεξαρτησία, από την οποία θα οδηγηθούμε στο δεύτερο και τελευταίο δημοψήφισμα. Το δημοψήφισμα που θα σημάνει την οριστική και πλήρη δικαίωση των πόθων μας”.

Η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη…1961

Ιανουαρίου 7, 2017

 

 

Η παλαιότερη γνωστή απεικόνιση της εκκλησίας του Αγίου Ιωάννη (στην επώνυμη ενορία του Βαρωσιού) χρονολογείται to 1961  σε δύο φωτογραφικά δελτάρια που έκδωσε ο φωτογραφικός οίκος Ζαρταριάν για λογαριασμό του φωτογραφικού καταστήματος του Ανδρέα Σωτηρίου (Kodak Shop) . Η εκκλησία στην σημερινή της μορφή τέλειωσε το 1961 σύμφωνα με την Θέκλα Μαυρουδή, αντικαταστώντας την μικρότερη που προϋπήρχε.

 

 

 

 

img_0001

Αποψη της Ενορίας

 

Καλά Χριστούγεννα και ευτυχές το νέο έτος…με την ευχετήρια κάρτα του ιερέα της Παναγίας της Λύσης 1962

Δεκέμβριος 24, 2016

Ένα σπάνιο φωτογραφικό δελτάριο της Παναγίας της Λύσης των αρχών της δεκαετίας του 1960.

img_0001

Η εκκλησία χτίστηκε στις αρχές του 20ου αιώνα από τον Ιάκωβο Παύλου, τον φημισμένο Μάστρε Γιακουμή, ο οποίος “αρχιτεκτόνισε” και έκτισε την εκκλησία. Ο Μάστρε Γιακουμής ανέβαινε στο άλογο και πήγαινε στην Αμμόχωστο, μελετούσε την εκκλησία του Αγ. Νικολάου που είχε σαν πρότυπο του και στην συνέχεια εφάρμοζε την τεχνική του.

img_0002

Το αναμνηστικό δελτάριο είναι υπογραμμένο από τον ιερέα της Παναγίας της Λύσης ο οποίος στέλνει τις ευχές του στον Πατήρ Βαρνάβα στο μοναστήρι του Αποστόλου Βαρνάβα στην Σαλαμίνα.

 

 

Ξενοδοχείον Τόνης…Δαυλός…»Ιδεώδες μέρος διά τάς διακοπάς σας»

Νοέμβριος 13, 2016

img_0001

 

Μια παλιά διαφημιστική κάρτα του ξενοδοχείου Τόνης στον πανέμορφο Δαυλό.

img_0002

22 δωμάτια, 2 αστέρων και πλησίον των θειούχων λουτρών.