Κτίσματα στην άμμο…τα παραθαλάσσια παραπήγματα και εξοχικά στην παραλία της Γλώσσας, 1919

Ένα πρόσφατο εύρημα της συλλογής περιλαμβάνει μιά σειρά από 22 φωτογραφικά δελτάρια που πάρθηκαν από  Βρεττανό αξιωματικό που είχε σαν βάση του το στρατόπεδο στόν Καράολο την περίοδο 1919-20. Πολλά από τα απεικονιζόμενα θέματα είναι σπάνια.  Ενα από τα πλέον ενδιαφέροντα ειναι η παραλία και τα παραθαλάσσια κτίσματα της Γλώσσας το 1919. Η συγκεκριμένη φωτογραφία ίσως  είναι η αρχαιότερη που είναι γνωστή με τόσα λεπτομερή στοιχεία για την αρχιτεκτονική της περιοχής. Στην ανάρτηση της 10ης Οκτωβρίου 2014 έχει δημοσιευθεί μια παλαιότερη φωτογραφία (του 1914) που όμως περιέχει πολύ πιο περιορισμένη λεπτομέρεια στην εικόνα.

Η παραλία της Γλώσσας (φωτογραφικό δελτάριο 1919)

Η παραλία της Γλώσσας (φωτογραφικό δελτάριο 1919)

Στήν πίσω πλευρά της φωτογραφίας ο φωτογράφος περιγράφει την παραλία σαν τον κύριο χώρο λουομένων κοντά στην Αμμόχωστο. Οι κατασκευές περιλαμβάνουν μικρά πετρόκτιστα σπιτάκια καθώς και παράγκες και bungalows.

Την ιστορία αυτού του παραλιακού οικισμού την περιγράφει η Αγνή Μιχαηλίδου στο βιβλίο της «Το Παλιό Βαρώσι»:

Στα παλαιότερα χρόνια η σημερινή πολυσύχναστη παραλία του Βαρωσιού ήταν έρημη και γυμνή σαν διαστημικό τοπίο. Μόνο στον μικρό κόλπο της Γλώσσας υπήρχεν ο καταυλισμός των ψαράδων. Η υπόλοιπη περιοχή ηταν μια νεκρή ζώνη και παρθένα. Το καλοκαίρι στην απάτητη χρυσή αμμουδιά φύτρωναν λευκά κρίνα, τα λεγόμενα κρίνα της θάλασσας, πούχαν ενα λεπτό άρωμα. Φύτρωναν ακόμη ως το 1930, τώρα χάθηκαν. Η αμμουδιά πατιέται σήμερα απο τόσους ανθρώπους, που δεν υπάρχει πια χώρος για λουλούδια.

Το πρώτο σπίτι-παράγκα στην θάλασσα έκτισε γύρω στα 1900 ο γιατρός Μογκάπγαπ και μετά έκτισαν ο Γεώργιος Χατζηπέτρος και ο Πολύβιος Γεωργίου.  Τα εξοχικά αυτά σπίτια κτίστηκαν πάνω σε χαλίτικη γή. Γι αυτό ο Αρμοστής δια διατάγματος τους ειδοποίησε να τα κατεδαφίσουν αμέσως. Ο Γεωργίου, αντί να υπακούση, πήγε αμέσως στην Λευκωσία, κατ ευθείαν στο Αρμοστείο. Εκεί συνάντησε τον Αρμοστή έτοιμο με τις αποσκευές του να αναχωρήση για την θερινή του κατοικία στο Τροόδος. Συζήτησαν το θέμα, αλλά ο Αρμοστής επέμενε στην κατεδάφισι. Τότε ο Γεωργίου είπε στον Αρμοστή:

“Εσείς εξοχώτατε, τώρα πάτε στο Τροόδος για το καλοκαίρι. Εμείς δεν θέλουμε λίγη δροσιά. Γι αυτό εκτίσαμε τις παράγκες στην θάλασσα.”

Αυτό έπιασε τόπο. Ο Αρμοστής έδωσε αμέσως διαταγή να χωριστή η γή στην παραλία σε οικόπεδα κι άφησε ήσυχο τον Γεωργίου.

Η χαλίτικη γή χωρίστηκε σε οικόπεδα, που προσεφέρθηκαν στην τιμή των 6 μέχρι 12 λιρών. Η κυβέρνησις όμως γρήγορα αναγκάστηκε να αναθεωρήση αυτές τις τιμές των οικοπέδων. Επειδή εθεωρήθηκαν πολύ ψηλές και δεν βρίσκονταν αγοραστές. Τα οικόπεδα επουλήθηκαν σχετικά εύκολα, οταν η τιμή εμειώθη στις 2 εως 5 λίρες, αναλόγως του οικοπέδου. Το ακριβώτερο, ίσως, γιατί ήταν το μεγαλύτερο, το αγόρασεν ο δικηγόρος Λούης Λοίζου. Το πλήρωσε στην τιμή των 12 λιρών! Γενική δε ηταν τότε η γνώμη οτι ο γυιός του Χατζηβαγγέλη πέταξε την περιουσία του στούς παλιόαμμους.

Σέ μιά άκρη της παραλίας υπάρχει ακόμα στην αρχική του μορφή το ασπρογιασμένο σπιτάκι του Χατζηπέτρου. Απλό, εξοχικό, κτυπητή αντίθεσι με τα μοντέρνα πολυώροφα κτίρια. Κοντά του βρίσκεται το εξοχικό του Πολυβίου Γεωργίου. Διατηρείται σχεδόν οπως ήταν αρχικά, με μερικές προσθήκες που δεν το άλλαξαν καθόλου. Λίγο πιό κάτω είναι το δροσερό όλο σκεπαστές βεράντες σπίτι – παράγκα του Λούη Λοίζου, που διατηρείται επίσης όπως ήταν αρχικά. Το σπίτι του Γιωρκάτζη Μιχαηλίδη, που κτίστηκε κι αυτο απ’ τα πρώτα στην παραλία, δεν υπάρχει πιά. Στη θέσι του κτίστηκε σήμερα πολυκατοικία.

Λίγο αργότερα κτίστηκαν μέσα στήν θάλασσα, στα ρηχά, ξύλινες παράγκες στερεωμένες πάνω σε πασσάλους. Ενα στενό γεφυράκι έβγαζε στην ξηρά χωρίς να βρέξη κανείς τα πόδια. Οι παράγκες αυτές χρησίμευαν για αποδυτήρια στους πρωτοπόρους του θαλασσίου μπάνιου. Απο μιά εσωτερική πόρτα, που άνοιγε σε μια σκαλίτσα που κατέληγε στην θάλασσα, ο προπολεμικός  κολυμβητής έπεφτε στο νερό χωρίς να τον δή μάτι  ανθρώπου. Κατά το 1930 καταργήθηκαν οι παράγκες και έγιναν εγκαταστάσεις σύμφωνα με την νέα εποχή. Η νεολαία άρχισε πιά να κολυμβά ελεύθερα και να χαίρεται τον ήλιο και την θάλασσα.

Τα δύο πρώτα καφενεία στην παραλία, το Ακταίον και το Φάληρον, κτίστηκαν μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο. Υπάρχουν μέχρι σήμερα, αλλά έχουν ριζικά ανακαινιστή. Πολλά άλλα καινούργια κέντρα κτίστηκαν απο τότε στην αμμουδιά που έγινε τώρα πολυσύχναστη.

 

Advertisements

Ετικέτες: , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s