Οι περβολάρηδες του Αγίου Μέμνωνα κατά το σωτήριον ετος 1899

Η παρούσα ανάρτηση εχει ως σημείο αναφοράς ενα πρόσφατο ευρημα της συλλογής, ενα παλιό εγγραφο το οποίο μας αποκαλύπτει πολύτιμες πληροφορίες για την ζωή και κοινωνία της ενορίας του Αγίου Μέμνωνα στό τέλος του 19ου αιώνα.

Αν και οχι σε αριστη κατάσταση, διασώθηκε το μεγαλύτερο μέρος του δίνοντας μας την ευκαιρία να το μελετήσουμε.

Το δισέλιδο εγγραφο ειναι μια επιστολή/αιτηση του συνόλου των περιβολάρηδων και προχούντων του Αγίου Μέμνωνα, στις 8 Φεβρουαρίου του σωτηρίου ετους 1899, προς το Δημαρχείον Αμμοχώστου-Βαρωσίων και αφορά τα παράπονα των Αημεμνίτων για τις ζημιές που προκαλούσαν στα περιβόλια τους κοπάδια βοσκών που νέμονταν τα περιβόλια του Αγίου Μέμνωνα κατόπιν αδειας απο τις Δημοτικές αρχές των Βαρωσίων. Την επιστολή συντάσσει ο Μουκτάρης του Αγίου Μέμνωνα Χαράλαμπος Δημητρίου. Ο ιερέας Παπά Μιχαήλ, οι δημογέροντες και σύσσωμοι οι περβολάρηδες προσυπογράφουν την επιστολή ζητώντας να σταματήσει η παροχή αδειας προς τους βοσκούς. Η επιστολή φέρει την σφραγίδα του Μουχτάρη του Αγίου Μέμνωνα  με τα γράμματα VR (Victoria Regina). Κατά την παραλαβή της σφραγίστηκε με την πρώτη σφραγίδα του Δημαρχείου Αμμοχώστου και Βαρωσίων.

Η πρώτη σελίδα με τις υπογραφές του Μουχτάρη και των δημογερόντων

Η πρώτη σελίδα με τις υπογραφές του Μουχτάρη και των δημογερόντων

“Εμείς οι κατοθεν υπογεγραμμένοι κατικοι της ενορίας Αγίου Μέμνονος Βαρωσίων, δηλοποιούμεν δια του παρόντος μας και παρακαλούμεν το Σεβαστόν Δημαρχείον οπως διατάξη τους βοσκούς να μην κατεβάζουν τα πρόβατα των κάτω εις τα περιβόλια μας ουτε εις τα λιβάδια μας διότι προξενούν ζημίας και εις τα περιβόλια και εις τους οχθους των λιβαδιών και δια τούτο παρακαλούμεν το Σεβαστόν δημαρχείον οπως ακούση τα παράπονα μας και…… θέλημαν μας. Πιστεύωμεν οτι δεν ειναι δίκεον να βόσκουν τα πρόβατα εις τα περιβόλια και εις τα λιβάδια μας. Παρά εξω εις τους κάμπους και χωράφια που ειναι κατάλλιλα μέρη, εκει ειναι δίκεον να βόσκουν τα πρόβατα των  και οχι μέσα εις τα περιβόλια η λιβάδια.”

Βαρώσια τη 8/2/1899

Η δεύτερη σελίδα με τις υπογραφές των περβολάρηδων

Η δεύτερη σελίδα με τις υπογραφές των περβολάρηδων

Το γεγονός οτι η επιστολή απευθύνεται στο Δημαρχείο Βαρωσίων και οχι στις Βρεττανικές αρχές οπως συνηθιζόταν καταδεικνύει οτι οι Αποικιακές αρχές ειχαν δώσει την εξουσία εκδοσης αδειών βοσκής στις Δημοτικές αρχές των Βαρωσίων στα πλαίσια του νόμου περί προστασίας των δέντρων. Το Δημαρχείο (οπως φαίνεται στην δευτερη σελίδα της επιστολής) απέστειλε την αιτηση στις Αγγλικές αρχές για γνωμοδότηση περί του νόμου για την προστασία των δέντρων εξηγώντας  οτι δεν ειχε συμπεριλάβει την περιοχή του Αγίου Μέμνωνα στις περιοχές οπου τα δέντρα ηταν υπο προστασία!.

Οι προσυπογράφοντες την επιστολή  φωτογραφίζουν ισως ολη την κοινότητα του Αγίου Μέμνωνα που εκείνα τα χρόνια ηταν κατά μεγάλη πλειοψηφία κηπουροί/περβολάρηδες με κύρια καλιέργεια τις ροδιές, τις χρυσομηλιές και πορτοκαλιές. Με την πάροδο του χρόνου η καλιέργεια των πορτοκαλιών υποσκέλισε τα αλλα ειδη.

Ο Ακης Δημητρίου, εγγονός του Μουχτάρη Χαράλαμπου Δημητρίου (τον οποίον διαδέχθηκε σαν μουχτάρη ο γιός του Κώστας Δημητρίου) μας πληροφορεί οτι ο Χαράλαμπος γεννήθηκε γύρω στο 1848 και απεβίωσε γύρω στο 1953 σε ηλικία 105 χρονών.

Δίπλα απο την υπογραφή του μουχτάρη διακρίνουμε το ονομα του ιερέα του Αγίου Μέμνωνα Παπά Μιχαήλ που μαζί με τον Θεοφάνη Γεωργίου και τον Παπακώστα Πέτρου ηταν οι δημογέροντες της ενορίας.

Η παρουσία του Θεοφάνη στο εγγραφο εχει προσωπική σημασία (Je suis Αημεμνίτης) και μου θυμίζει ενα σημείωμα που μας αφησε η αείμνηστη θεία μου η Κυριακή Χριστοδουλίδου (Μυλωνά). Γράφει η Κυριακή:

«Ο παππούς μου ο Θεοφάνης ητο απο τον Αγιο Μέμνωνα. Ηταν γαιοκτήμων. Ενα μέρος της γής του ειχε λεμονόδενδρα και αλλο μέρος το ειχεν για γεωργίαν…εσπερνε σιτάρι, κριθάρι. Το τρίτον μέρος της γής του που βρισκόταν κοντά στην παραλία το διατηρούσαν για καρπούζια, πατάτες και διαφορετικά λαχανικά. Διατηρούσε κοπάδι απο πρόβατα. Ειχαν καμήλες που κουβαλούσαν τα διάφορα εμπορεύματα του στίσ αλλες επαρχίες της Κύπρου και κυρίως στην Λευκωσία.

Ειχεν παντρευτεί την γιαγιά μου την Ελένη, μιαν απο τις καλές οικογένειες του Αγίου Μέμνωνος. Εκάμαν οκτώ παιδιά, πέντε γιούδες και τρείς κόρες. Οι τρείς απο τους γιούδες αρρώστησαν με διφδερίτιδαν και σε μίαν εβδομάδαν ειχαν πεθάνει. Τότε ενας γιατρός ητο, ενας Αράπης [ο Μογκάπαπ]. Τους καυτηρίασε τις αμυγδαλές με ζεστό σίδερο…»

Ακολουθούν τα ονόματα των περβολάρηδων (σε ορισμένες περιπτώσεις τα ονόματα ειναι ελλειπή λόγω ζημιάς του εγγράφου)

Λούκας Χατζηκωνσταντή, Γεώργιος Χατζηκουμή, Χατζηκουμής, Χατζηκωνσταντής,….., Χατζηαντώνης, Σωτήρης Χαραλάμπους, Νικόλαος Π. Μοσχοβίας, Βασίλης Χατζηπασχαλής, Παναγιώτης Τσικκίνης, Μιχαήλης Χ..ράτη, Μιχαήλης Γεωργίου, Χατζηχαμ..ωνής Μανόλη, Χατζημιχαήλ Χατζηπαύλου, Χατζημιχαήλ Παπαπαύλου, Κωνσταντής Μουζουργου, Γεώργιος Νικολάου, Γεώργιος Χατζηκωνσταντή, Γεώργιος Χατζη…., Αντρέας ….

Συνολικά καταμετρούμε 24 ονόματα.

Advertisements

Ετικέτες: , , , , , ,

3 Σχόλια to “Οι περβολάρηδες του Αγίου Μέμνωνα κατά το σωτήριον ετος 1899”

  1. Stelios Georgiades Says:

    Πολύ ενδιαφέρον έγγραφο !!!

  2. Θεανώ Φαφουρτή - Βασιλειάδου Says:

    Ενδιαφέρουσα αναφορά σε έναν κόσμο που έχει χαθεί! προσωπικά έχω συγκινηθεί γιατί στο έγγραφο αυτό γίνεται αναφορά σε 2 προπάππους μου: Γεώργιο Χατζηκουμή παππού του πατέρα μου και Μιχαήλη Χ…ράτη, που είναι ο παππούς της μητέρας μου από τον πατέρα της Ηλιόδωρο Μιχαήλ (Χηράτη).

  3. Το χατζάτο…οι χατζήδες και οι χατζίνες στον Αη Τάφο το 1910 | ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ ΒΑΣΙΛΕΥΟΥΣΑ Says:

    […] […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s